Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, người đưa khoa học Việt vươn tầm thế giới

Ngày 27/2 tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội nghị công bố quyết định của Ban Thường vụ Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương về công tác cán bộ.

Theo quyết định được công bố, Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam – được chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Đảng ủy VUSTA nhiệm kỳ 2025–2030, đồng thời giữ chức Bí thư Đảng ủy VUSTA nhiệm kỳ 2025–2030.

Đồng chí Nguyễn Phi Long, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương trao Quyết định Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh. Ảnh: Gia Đạt.

Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh là một trong những gương mặt tiêu biểu của khoa học Việt Nam trong lĩnh vực hóa sinh các hợp chất thiên nhiên. Ông đã công bố gần 500 công trình nghiên cứu và sở hữu hơn 40 sáng chế, giải pháp hữu ích, những con số phản ánh chiều sâu và sức bền của một hành trình khoa học nghiêm cẩn, bền bỉ.

NÂNG TẦM VỊ THẾ KHOA HỌC VIỆT TRÊN TRƯỜNG QUỐC TẾ

Từ năm 2008, trên cương vị Chủ tịch Viện Hàn lâm, ông trực tiếp chỉ đạo và điều phối nhiều chương trình khoa học – công nghệ trọng điểm cấp quốc gia. Có thể kể đến Chương trình Tây Nguyên 3; chương trình phát triển vệ tinh quan sát Trái đất của Việt Nam; xây dựng hệ thống bảo tàng thiên nhiên quốc gia; hay dự án phát triển Trường đại học công lập quốc tế Việt – Pháp (USTH)… Những chương trình này không chỉ tạo nền tảng hạ tầng nghiên cứu hiện đại mà còn góp phần định hình chiến lược phát triển dài hạn của khoa học công nghệ nước nhà.

Giáo sư, Viện sĩ Kraniskov, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Nga trao chứng nhận Viện sĩ Viện Hàn lâm Nga cho Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh - Ảnh: VAST.

Đặc biệt, trong quan hệ hợp tác khoa học Việt – Nga, GS Châu Văn Minh được ghi nhận là một trong những nhân tố thúc đẩy mạnh mẽ và thực chất. Ông góp phần xây dựng và triển khai các lộ trình hợp tác nghiên cứu biển giữa hai Viện Hàn lâm Việt – Nga; chỉ đạo tổ chức các chuyến khảo sát chung trên các tàu nghiên cứu khoa học Nga “Viện sĩ Oparin” và “Viện sĩ Lavrentiev” hoạt động tại vùng Biển Đông Việt Nam.

Bên cạnh đó, ông cũng thúc đẩy hợp tác nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực vật lý hạt nhân với Viện Liên hiệp Nghiên cứu Hạt nhân Dubna (JINR); đồng thời mở rộng các chương trình nghiên cứu liên ngành về vật liệu mới, hóa dược – công nghệ sinh học, vật lý hạt nhân, công nghệ vũ trụ… với nhiều Viện nghiên cứu và Trường đại học của Nga.

Chuỗi hoạt động hợp tác này không chỉ gia tăng chiều sâu cho nghiên cứu cơ bản của Viện Hàn lâm mà còn tạo điều kiện đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học trình độ cao, từng bước nâng cao năng lực hội nhập của khoa học Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là những đóng góp thiết thực vào việc làm bền chặt thêm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt – Nga trên phương diện khoa học và giáo dục.

Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, người đưa khoa học Việt vươn tầm thế giới. Ảnh" VAST.

GS.VS. Châu Văn Minh được Viện Hàn lâm Khoa học Nga  – trung tâm khoa học hàng đầu thế giới với hơn 300 năm lịch sử bầu là Viện sĩ trong kỳ họp toàn thể ngày 29-30/5/2025. Với sự kiện này, GS.VS. Châu Văn Minh là Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Nga thứ 4 của VAST, cùng với GS.VS. Trần Đại Nghĩa, GS.VS. Nguyễn Văn Hiệu và GS.VS. Đặng Vũ Minh; đồng thời là Viện sĩ của 3 tổ chức hàn lâm quốc tế gồm: gồm Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Belarus và Liên hiệp các Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới (IAAS).

GS.VS. Châu Văn Minh chia sẻ tại buổi lễ trao Huân chương.

Trước đó, năm 2021, ông cũng được trao Huân chương Bắc đẩu Bội tinh – danh hiệu cao nhất của Cộng hòa Pháp, ghi nhận những đóng góp quan trọng của ông trong thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đào tạo giữa Việt Nam và các đối tác Pháp.

NHÀ KHOA HỌC ĐƯỢC TÍN NHIỆM GIỚI THIỆU ỨNG CỬ ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI

Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh sinh năm 1961, quê quán tại Thành phố Huế. Từ năm 1985 - 2007, ông làm việc tại Viện Hóa học các Hợp chất thiên nhiên, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam (nay là Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam).

Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Chính Phủ.

Năm 2007, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Chủ tịch Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Từ năm 2008 đến nay, ông giữ cương vị Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Ông là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa: XI, XII, XIII, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Chính phủ khóa I.

Ngoài ra, Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh còn là Ủy viên Hội đồng Chức danh Giáo sư liên ngành Hóa học - Công nghệ thực phẩm nhiệm kỳ 2009-2014. Bên cạnh đó, ông còn là Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư nhà nước nhiệm kỳ 2018-2023.

Ngày 16/01, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Hội nghị thực hiện quy trình giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI đối với đồng chí Châu Văn Minh. Tại hội nghị, 100% cử tri tham dự đã biểu quyết thống nhất giới thiệu ông ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Các đại biểu nhận định, Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh không chỉ là nhà khoa học có uy tín trong nước và quốc tế mà còn là nhà quản lý khoa học giàu kinh nghiệm. Nhiều ý kiến bày tỏ tin tưởng ông sẽ phát huy vai trò, đóng góp tiếng nói của giới khoa học – công nghệ tại diễn đàn Quốc hội.