Đắk Lắk: góp ý Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ

Quang cảnh buổi họp

Tại cuộc họp, các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung các quy định của hai luật theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi phương thức quản lý phù hợp với thực tiễn. Đây cũng là hướng sửa đổi được cơ quan thẩm tra của Quốc hội xác định, trong đó nhấn mạnh việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm nhằm triển khai Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ.

Hội đồng cho rằng việc cắt giảm thủ tục hành chính phải đi cùng với cơ chế kiểm soát rủi ro, tăng cường hậu kiểm thực chất và xác định rõ ràng trách nhiệm pháp lý của từng chủ thể. Đối với các lĩnh vực đặc thù liên quan trực tiếp đến an toàn con người, tài sản, an ninh, trật tự và phòng cháy, chữa cháy, không nên chỉ đánh giá hiệu quả của chính sách bằng việc giảm số lượng thủ tục hoặc rút ngắn thời gian giải quyết, mà cần đánh giá đồng thời khả năng kiểm soát chất lượng, năng lực thực thi của bộ máy cơ sở và trách nhiệm pháp lý khi xảy ra vi phạm, sự cố. Hội đồng thống nhất cao với chủ trương cần có cơ chế kiểm soát của cơ quan quản lý chuyên ngành và ủng hộ định hướng đổi mới phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm nhằm tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, qua phân tích phản biện, Hội đồng đề nghị bổ sung quy định cụ thể ngay trong Luật về: (i) Phạm vi, nội dung kiểm tra hậu kiểm; (ii) Thời hạn kiểm tra và ban hành văn bản chấp thuận hoặc thông báo kết quả; (iii) Phân định rành mạch trách nhiệm pháp lý, theo đó chủ đầu tư/chủ sở hữu chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả nghiệm thu, đơn vị tư vấn và nhà thầu chịu trách nhiệm về chất lượng kỹ thuật, cơ quan chuyên ngành chịu trách nhiệm quản lý nhà nước qua hậu kiểm; (iv) Quy định rõ chế tài xử lý khi phát hiện vi phạm qua kiểm tra hậu kiểm. Đồng thời, nghiên cứu áp dụng cơ chế kiểm tra theo phân loại mức độ rủi ro công trình và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để vừa bảo đảm an toàn vừa không tạo thêm thủ tục hành chính không cần thiết.

Hội đồng đề nghị phân loại đầy đủ, rõ ràng các trường hợp dự án chuyển tiếp theo thực tế và quy định nguyên tắc xử lý tương ứng; khẳng định rõ không yêu cầu thực hiện lại thủ tục đối với các nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận hợp pháp trước ngày Luật mới có hiệu lực; phân định rành mạch trách nhiệm pháp lý giữa chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, nhà thầu thi công, đơn vị tư vấn giám sát, tư vấn thiết kế và cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành trong quy trình nghiệm thu và kiểm tra công tác nghiệm thu phòng cháy chữa cháy; gắn phân cấp, phân quyền với trách nhiệm giải trình và điều kiện bảo đảm thực thi tại địa phương; thiết kế đồng bộ cơ chế hậu kiểm thực chất đối với phương tiện phòng cháy chữa cháy, vật liệu ngăn cháy, chống cháy lưu thông trên thị trường khi chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm; quy định rõ cơ quan hậu kiểm, cơ chế truy xuất nguồn gốc, thu hồi sản phẩm và xử lý nghiêm trách nhiệm khi phát hiện vi phạm; số hóa, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ phải đi kèm với giải pháp xác thực chủ thể, bảo mật dữ liệu, lưu vết giao dịch và hạ tầng công nghệ thông tin liên thông giữa các Bộ, ngành…