Con mắt dưới góc nhìn y học

Sách xưa Quảng giám tập có câu “Nhãn vi tâm chi ngoại bộ. Quan kỳ vật ngoại tri kỳ nội” (Mắt là cửa ngoài của tâm hồn. Nhìn bề ngoài mà biết rõ bên trong của người ta). Theo Thông chí, khi vui người ta thường nhìn thẳng, lòng đen nằm chính giữa nên mắt xanh, khi giận người ta nhìn nghiêng, lòng trắng lộ ra nhiều hơn cho nên mắt trắng ra. Do vậy “mắt xanh” trỏ sự hài lòng vừa ý.

Khi nhìn thấy người mình yêu, ánh mắt của người ta thường sáng lên, gương mặt rạng rỡ hơn... Đây là kết luận của Tiến sĩ Andreas Bartels thuộc Đại học Tổng hợp London sau khi tiến hành thí nghiệm đối với 17 sinh viên (6 nam, 11 nữ). Bartels nhận thấy rằng khi họ nhìn thấy hình ảnh của những người mình yêu quý, các mạch máu não đẩy lưu lượng máu nhanh hơn làm một số vùng ở phần vỏ não trên gần khu vực liên bán cầu sáng lên.

Y học phương Đông có nói về nhìn mắt đoán bệnh. Tỷ như bệnh ở gan thì 2 tròng mắt đỏ, gân cổ thô. Bệnh cổ chướng thì mắt sâu, mũi đứt (đoạn), mặt đen vàng, có lúc mặt biến trắng... Bệnh đàm nhiều: mắt lồi, tròng vàng thêm sắc trắng. Liệt dương: khắp mặt nám đen như khói che, mắt không sáng tươi...

Ngày nay, nhiều nhà khoa học cũng ví con mắt là “nhật ký” của cơ thể, chẳng những có thể nói rõ hiện trạng mà còn chứng minh quá khứ. Các chuyên gia y học giàu kinh nghiệm qua quan sát con mắt có thể phát hiện được nhiều bệnh. Chẳng hạn, những người nhiễm độc rượu mạn tính (nghiện) hai mắt thường đỏ như mắt cá chày. Sụp mi mắt là liệt dây thần kinh số 3 (do liệt cơ nâng mi trên). Đồng tử giãn to thường gặp ở người bệnh mạch máu não, viêm não, viêm màng não có mủ, hoặc chấn thương sọ não có máu tụ chèn ép. Đồng tử thu nhỏ thường gặp ở người có bệnh bị trúng độc rượu, thuốc ngủ, có khối u ở não và xuất huyết não ở người già.

Người bệnh basedow thì lồi mắt cả hai bên và kèm theo một số triệu chứng khác (gầy nhanh, nhịp tim nhanh, run nhẹ ở đầu ngón tay bàn tay, tuyến giáp trạng to...). Người thiếu máu thì niêm mạc mắt xanh xao nhợt nhạt. Một số bệnh gan mật thì màng tiếp hợp nhãn cầu bị vàng... Những người nhiều ưu tư và hay mất ngủ thì xung quanh mắt xuất hiện quầng thâm. Trẻ em thấy ánh sáng sợ chói nhắm mắt lại, màng tiếp hợp nhãn cầu khô mất vẻ sáng bóng, nổi lên những nếp nhăn, giác mạc mất trong sáng, đục lờ, không thấm nước mắt là trong người đang thiếu vitamin A trường diễn...

Bác sĩ Hoàng Lão Ngũ ở Sở y dược tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) đã dành nhiều năm đi sâu nghiên cứu, quan sát đôi mắt những bệnh nhân từng khám chữa bệnh ở các bệnh viện lớn. Ông ghi chép tỉ mỉ về những thay đổi của mắt họ, đúc kết lại và đã phát hiện ra: những người mắc những bệnh khác nhau thì có sự khác nhau về mạng lưới mạch máu trong mắt, màu sắc đậm nhạt, độ trơn bóng của lòng trắng mắt và độ lồi lõm. Cuối cùng, vị bác sĩ này đã tìm ra quy luật của các căn bệnh bên trong cơ thể được phản ánh ra hai mắt.

Theo báo chí Trung Quốc, Hoàng Lão Ngũ chỉ cần quan sát kỹ hai mắt (có dùng kính lúp và đèn pin) mà chẩn đoán bệnh bên trong cơ thể của mỗi người chính xác đến kinh ngạc.

Nguồn: tuoitre.com.vn    21/9/2005