Trung tâm C&E triển khai Chương trình thí điểm thực phẩm bổ dưỡng và bền vững học đường

Dự án do Trung tâm Phát triển sáng kiến cộng đồng và môi trường (Trung tâm C&E), một tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc, làm Chủ dự án. Tổ chức Rikolto International, Vương quốc Bỉ tài trợ với mục tiêu hỗ trợ thúc đẩy môi trường thực phẩm học đường trực tiếp tại 4 trường THCS quận Cầu Giấy gồm Nam Trung Yên, Yên Hoà, Mai Dịch, Nghĩa Tân và chia sẻ thông tin tại 11 trường THCS còn lại thuộc quận Cầu Giấy, Tp. Hà Nội để đảm bảo chế độ ăn uống vệ sinh, an toàn và bổ dưỡng đối với học sinh THCS. Mục tiêu cụ thể nhằm giáo dục và truyền thông các nội dung liên quan đến môi trường thực phẩm học đường để đảm bảo bữa ăn vệ sinh, an toàn và bổ dưỡng cho học sinh THCS tại Cầu Giấy và gia đình và hỗ trợ các hướng dẫn về bữa ăn học đường dinh dưỡng, lành mạnh và bổ dưỡng.

Dự án không chỉ giúp nâng cao nhận thức về thực phẩm an toàn, mà còn tạo ra môi trường học tập tốt hơn cho học sinh. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan sẽ là yếu tố quyết định để đạt được các mục tiêu đề ra. Một trong những kết quả là việc cải thiện cơ chế giám sát thực phẩm và nâng cao nhận thức của học sinh, cán bộ, giáo viên về dinh dưỡng học đường, tăng cường hành vi, kiến thức và kĩ năng thực hành về thực phẩn an toàn bổ dưỡng cho học sinh, phụ huynh, giáo viên và cán bộ công nhân viên đang làm việc tại các trường THCS quận Cầu Giấy. Mặt khác, thông qua giáo dục, dự án đặt mục tiêu phổ biến kiến thức về dinh dưỡng học đường, một nội dung đang được quan tâm trong bối cảnh ở Việt Nam hiện nay theo phương thức giới thiệu thông qua các buổi nói chuyện và chia sẻ tại các trường, sau đó áp dụng thử các thực đơn được xây dựng bởi các chuyên gia dinh dưỡng.

Kết quả của dự án sẽ hình thành tài liệu giảng dạy, tài liệu truyền thông phù hợp với học sinh THCS được áp dụng và phổ biến tại các lớp học của 4 trường THCS trên và giới thiệu thông qua kênh truyền thông cho 11 trường THCS còn lại thuộc quận Cầu Giấy. Dự kiến sẽ có 220 cán bộ giáo viên, 250 phụ huynh và 2160 học sinh được truyền thông về kiến thức về thực phẩm an toàn, bổ dưỡng và xử lý rác thải thực phẩm; 140 cán bộ, giáo viên, 120 phụ huynh và 900 học sinh được tập huấn kiến thức chuyên sâu về thực phẩm an toàn, bổ dưỡng và xử lý rác thải thực phẩm.

“Chương trình Thực phẩm bổ dưỡng học đường” đã triển khai thực hiện và mang lại những thành công đáng kể trong việc cải thiện dinh dưỡng cho học sinh tại các trường THPT và THCS tại Vương quốc Bỉ. Thông qua hoạt động về dinh dưỡng học đường tại Việt Nam, nhà tài trợ mong muốn chia sẻ những kinh nghiệm có được từ chương trình đã thực hiện tại Vương quốc Bỉ. Giai đoạn 1 dự án đã được hai trường THCS ở quận Cầu Giấy phối hợp chặt chẽ và triển khai hiệu quả. Từ kết quả này, Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Cầu Giấy đề nghị mở rộng thêm 2 trường trong giai đoạn 2.

Việc áp dụng dinh dưỡng học đường được phổ biến rộng rãi giữa các trường trung học cơ sở với các bộ công cụ đào tạo được sử dụng trong đào tạo sẵn sàng được chia sẻ với các bên liên quan. Mô hình trường điểm về thực phẩm an toàn và bổ dưỡng học đường sẽ được tích hợp vào hoạt động của các trường trung học cơ sở đặc biệt là 4 trường thí điểm trong dự án. Từ đó duy trì và mở rộng mô hình thực phẩm bổ dưỡng học đường. Các quy trình giám sát an toàn thực phẩm được chuẩn hóa sẽ tiếp tục được thực hiện trong các trường học sau khi dự án kết thúc. Câu lạc bộ thực phẩm học đường tại các trường thí điểm sẽ tiếp tục duy trì, lan tỏa kiến thức và truyền cảm hứng cho học sinh về thực phẩm an toàn. Tài liệu giảng dạy và phương pháp giáo dục dinh dưỡng được sử dụng lâu dài. Bộ tài liệu giảng dạy và tài liệu truyền thông về thực phẩm an toàn, dinh dưỡng sẽ tiếp tục được sử dụng tại các trường học như là tài liệu tham khảo. Nội dung giáo dục dinh dưỡng sẽ được lồng ghép vào chương trình học của các môn liên quan như Khoa học, Sinh học, Giáo dục công dân phù hợp với quy định của Nhà nước.

Mô hình, kết quả dự án giai đoạn 1 được chia sẻ trên Fanpage “Thực phẩm bổ dưỡng học đường” để chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, tài liệu và câu chuyện thực tế từ các trường. Lan tỏa thông tin liên quan đến thực phẩm bổ dưỡng như ngày hội dinh dưỡng học đường, sự kiện sẽ trở thành hoạt động thường niên giúp các trường chia sẻ kinh nghiệm và duy trì sự quan tâm của phụ huynh, giáo viên và học sinh. Các trường ngoài dự án có thể áp dụng mô hình này thông qua việc tham khảo tài liệu và học hỏi từ các trường đã triển khai thành công.

Một số kết quả cụ thể trong giai đoạn 1 bao gồm thành lập Ban điều phối và Nhóm nòng cốt để giám sát, duy trì thực hiện dinh dưỡng học đường. Thực đơn 10 ngày cân bằng dinh dưỡng cho bữa ăn bán trú được xây dựng, giới thiệu và áp dụng thử nghiệm. Quy trình giám sát chất lượng thực phẩm của nhà trường được tổng hợp và phát triển. Bộ tài liệu tham khảo 5 quyển cho học sinh về dinh dưỡng và thực phẩm lành mạnh, bền vững và bổ dưỡng tại học đường được xây dựng và hoàn thiện với nội dung phong phú và dễ hiểu, hình ảnh đẹp hấp dẫn: Quyển 1 “Khám phá dinh dưỡng và sức khỏe của em”, Quyển 2 “Nào cùng vào bếp”, Quyển 3 “Giải mã thực phẩm chế biến”, Quyển 4 “Bí mật đằng sau thực phẩm”, Quyển 5 “Trở thành anh hùng thực phẩm”. Tài liệu cho giáo viên về thực phẩm và dinh dưỡng gồm kế hoạch bài giảng, slide mẫu, tài liệu tham khảo thêm, công cụ giảng dạy và hướng dẫn các trò chơi để thu hút sự tham gia của học sinh. Tổ chức 07 lớp tập huấn về truyền thông và dinh dưỡng cho thành viên nhóm nòng cốt, phụ huynh trường THCS Yên Hòa, Nam Trung Yên và nhân viên y tế, giáo viên 15 trường THCS quận Cầu Giấy. Tập huấn online về “Vai trò của dinh dưỡng học đường với sự phát triển thể lực của trẻ em” với sự tham gia của gần 200 giáo viên, phụ huynh 2 trường THCS Yên Hòa và Nam Trung Yên và những người quan tâm, yêu thích thực phẩm và dinh dưỡng.

Đồng thời, dự án tổ chức các cuộc thi, chương trình với quy mô toàn trường theo các chủ đề về thực phẩm và dinh dưỡng. Tổ chức cuộc thi vẽ tranh về chủ đề thực phẩm, sức khỏe tại 2 trường vào năm 2022 với 129 bức tranh được gửi đến. Các cuộc thi về dinh dưỡng theo lớp và cấp toàn trường: Minigame Dinh dưỡng Cầu Vồng, cuộc thi làm Salad, thi ảnh làm Salad, Ăn lành – sống xanh, Rung chuông vàng, Hoa quả mùa hè. CLB dinh dưỡng sinh hoạt về các chủ đề: diễn kịch tương tác, calo, hạn chế và tái chế rác thải thực phẩm. Tổ chức ngoại khóa về dinh dưỡng tại trang trại hữu cơ để tìm hiểu về hệ sinh thái, thực phẩm hữu cơ, ủ phân hữu cơ, làm salad.