Phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp Hội Việt Nam lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2020-2025

Sáng ngày 25/12, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã dự, phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2020-2025. Vusta.vn xin trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Thủ tướng.

Thưa các vị đại biểu, các vị khách quý, thưa các đồng chí,

Thưa quý vị đại biểu,

Đến dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII nhiệm kỳ (2020 - 2025) của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, tôi có nhiều kỳ vọng sâu sắc và niềm tin lớn lao vào đội ngũ tri thức, những nhà khoa học-công nghệ Việt Nam

Như quý vị đều biết chưa bao giờ, chủ đề khoa học công nghệ được nhắc đến một cách toàn diện như những năm qua từ nông nghiệp thông minh đến cách mạng công nghiệp 4.0; đặc biệt tiến trình chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng trong rất nhiều lĩnh vực, ở nhiều quốc gia, trong đó Việt Nam quyết tâm không để lỡ nhịp, không để bị bỏ lại phía sau. Điều này càng có ý nghĩa khi Đại Hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đang cận kề.

Và những nước công nghiệp hóa thành công đều là những cường quốc về khoa học, công nghệ. Ngược lại, những nước đang dậm châm ở nhóm thu nhập trung bình hầu hết là những nước chưa có nhiều đột phá trong việc tận dụng tri thức khoa học và công nghệ để phát triển.

Đội ngũ trí thức Việt Nam đã và đang ngày càng trưởng thành, ngày càng đổi mới về lượng lẫn về chất, có tinh thần tự tin và khả năng hội nhập ngày càng lớn vào các sân chơi tầm cỡ khu vực và toàn cầu. Tôi xin nêu ví dụ trong cơn đại dịch covid19 toàn cầu, năng lực nghiên cứu-phát triển vắc xin của ngành y tế Việt Nam đã cho thấy khả năng không thu kém nhiều nước có tiềm lực kinh tế lớn hơn Việt Nam.

Tôi hoàn toàn tin tưởng vào con đường đi lên rất xán lạn của Việt Nam, con đường để thoát bẫy thu nhập trung bình, con đường để trở thành đất nước thịnh vượng và dân tộc hùng cường vào năm 2045 chỉ có thể là con đường của tri thức và chất xám, khoa học và công nghệ, đổi mới và sáng tạo liên tục và không ngừng.

Thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, tôi nhiệt liệt chào mừng các đại biểu cả nước về dự Đại hội, và qua các đồng chí, cho tôi gửi lời thăm hỏi, lời chúc tốt đẹp nhất tới tất cả các thành viên trong hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam - tổ chức đại diện, ngôi nhà chung của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam.

Thưa toàn thể Đại hội,

Hơn 75 năm qua, kể từ khi đất nước giành lại được độc lập đến nay, đội ngũ trí thức Việt Nam không ngừng lớn mạnh và có những đóng góp to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Học tập tư tưởng của Bác Hồ trong việc trọng dụng những người tài - đức, Nghị quyết 27-NQ/TW ngày 06 tháng 8 năm 2008 của Ban Chấp hành Trung ương (khóa X) đã khẳng định: “Xây dựng đội ngũ trí thức vững mạnh là trực tiếp nâng tầm trí tuệ của dân tộc, sức mạnh của đất nước, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị. Đầu tư xây dựng đội ngũ trí thức là đầu tư cho phát triển bền vững”.

Từ khi thành lập năm 1983 đến nay, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam luôn khẳng định được vị trí, vai trò quan trọng, là nơi tập hợp và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam trong nước và ở nước ngoài, góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển tiềm lực khoa học công nghệ quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững quốc phòng, an ninh.

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phát triển ngày càng lớn mạnh, với 152 hội thành viên, tập hợp hơn 3,7 triệu hội viên; hoạt động ngày càng đa dạng, phong phú. Chúng ta đã được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập và các phần thưởng cao quý khác.

Trong nhiệm kỳ 2015 - 2020, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã có bước phát triển cả về quy mô, chất lượng và hiệu quả hoạt động, phát triển hệ thống từ trung ương đến các tỉnh, thành phố, là môi trường tốt để đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, bồi dưỡng lòng yêu nước, ý thức chính trị, trách nhiệm công dân trong các tổ chức hội; trở thành địa chỉ tri thức tin cậy của Đảng, Nhà nước trong việc tham mưu những vấn đề lớn về chủ trương, đường lối, chính sách; chủ động đẩy mạnh hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội, góp phần củng cố các luận cứ khoa học đối với những chương trình, đề án, dự án lớn. Liên hiệp Hội ở Trung ương, địa phương và các hội ngành thành viên đã quan tâm tổ chức các giải thưởng, hội thi, cuộc thi sáng tạo khoa học và công nghệ, tôn vinh các tập thể, các trí thức tiêu biểu trong cả nước; đồng thời tăng cường hoạt động hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ, góp phần thúc đẩy hoạt động hợp tác quốc tế, nâng cao hình ảnh và uy tín của nước ta, thu hút sự tham gia đông đảo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ người Việt Nam ở nước ngoài.

Thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, tôi nhiệt liệt chúc mừng, biểu dương và trân trọng cảm ơn những đóng góp, cống hiến to lớn cho đất nước của đội ngũ trí thức, của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Tuy nhiên, Đại hội lần này, chúng ta cần nhận thấy rằng, lĩnh vực khoa học và công nghệ còn những hạn chế, chưa đáp ứng được sự kỳ vọng của Đảng, Nhà nước, của cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân. Tôi xin nêu một số điểm:

• Nhiều nhà sản xuất đứng trước các vấn đề liên quan đến công nghệ, cải tiến thiết bị thường tìm đến các nhà sản xuất và đơn vị tư vấn nước ngoài. Đó là thực tế buồn, là thách thức và yêu cầu mà chúng ta cần khắc phục, vượt lên
• Nhiều nơi, nhiều đề tài nghiên cứu nặng lý thuyết chỉ góp phần làm dày thêm các tủ lưu trữ trong thư viện. Nghiên cứu là cần thiết nhưng không gắn với thực tế, đáp ứng yêu cầu của thực tế thì mình tự thua trên sân nhà.
• Chúng ta cứ mải mê nghiên cứu những vấn đề cao siêu mà không để ý những nhu cầu ứng dụng đơn giản của thực tế để rồi đứng nhìn các doanh nghiệp Việt Nam phải chi trả khoản tiền lớn cho nước ngoài để giải đáp những vấn đề mà ta không phải không giải quyết được
• Tại sao trong lĩnh vực y học, chúng ta có nhiều bác sỹ giỏi, được quốc tế công nhận? Đó là nhờ có sự gắn kết tốt, hiệu quả giữa áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật với đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng. Ở các lĩnh vực khác, mối liên kết này cần phải rõ nét và hiệu quả hơn nữa.
• Các nhà khoa học Việt Nam có thể là các nhà khoa học tốt nhưng chưa chắc là các nhà tư vấn tốt. Đây là vấn đề cần thay đổi tư duy, kỹ năng và cả văn hóa làm việc để bắt kịp thực tế cũng như thích ứng với nhu cầu của thị trường, của doanh nghiệp và cống hiến nhiều hơn nữa cho sự phát triển của đất nước.

Thưa toàn thể Đại hội,

Để thực hiện được định hướng đó, vai trò và sự tham gia của Liên hiệp Hội là rất quan trọng. Tôi cơ bản đồng tình với phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam nhiệm kỳ VIII (2020 - 2025) đã nêu ra trong Báo cáo chính trị trình Đại hội. Tôi xin nhấn mạnh thêm một số vấn đề sau:

Một là, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cần chủ động hơn nữa trong việc quán triệt, triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển khoa học và công nghệ, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII. Tích cực tham gia thực hiện mục tiêu phát triển khoa học và công nghệ lên tầm cao mới, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng mạnh mẽ khoa học và công nghệ, bảo vệ môi trường, an ninh.

Hai là, Liên hiệp Hội là lực lượng nòng cốt, đi đầu trong xây dựng đội ngũ trí thức Việt Nam; tập hợp, đoàn kết trí thức ở trong nước và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài, đẩy mạnh giáo dục chính trị, tư tưởng để đội ngũ trí thức nhận thức sâu sắc trách nhiệm đối với đất nước; làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ gắn bó giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và nhân dân; tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng liên minh công nhân - nông dân, trí thức.

Ba là, tập hợp đội ngũ, tập trung nguồn lực để đề xuất, tham mưu cho Đảng và Nhà nước những vấn đề quan trọng về đường lối, chủ trương, chính sách phát triển đất nước. Liên hiệp Hội phải là địa chỉ tri thức tin cậy của Đảng và Nhà nước, nhất là đối với tri thức khoa học, và cả trong công tác vận động, khơi dậy tinh thần sáng tạo, cống hiến trong đội ngũ trí thức.

Bốn là, phấn đấu xây dựng Liên hiệp Hội thành một tổ chức chính trị - xã hội vững mạnh, giữ vai trò nòng cốt trong tập hợp, đoàn kết và phát huy năng lực sáng tạo của đội ngũ trí thức, đại diện cho tiếng nói của đội ngũ những người làm khoa học và công nghệ cả nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp và hỗ trợ nhu cầu phát triển của các thành viên trong hệ thống. Tiếp tục hoàn thành bộ máy của Liên hiệp hội Việt Nam từ trung ương tới địa phương.

Năm là, cấp uỷ và chính quyền các cấp cần nâng cao hơn nữa nhận thức về vai trò, vị trí của Liên hiệp Hội trong tình hình mới; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ, chính quyền; hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo điều kiện thuận lợi để Liên hiệp Hội Việt Nam từ Trung ương đến địa phương hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Thưa các đồng chí và quý vị đại biểu,

Với tinh thần: “ Đoàn kết - Sáng tạo - Đổi mới - Phát triển”, Đại hội lần thứ VIII của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam sẽ truyền đi một tinh thần mới, khơi dậy trách nhiệm và khát vọng trong mỗi hội viên, trí thức cả nước, tương xứng với truyền thống vẻ vang gần 40 năm xây dựng và phát triển. Đặc biệt, thay lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã ghi nhận những đóng góp của Giáo sư Đặng Vũ Minh đối với Liên hiệp Hội Việt Nam trong những năm qua.

Xin chúc các vị đại biểu và các đồng chí mạnh khoẻ, hạnh phúc, bước sang năm mới, nhiệm kỳ mới với nhiều thành công to lớn hơn nữa trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học-công nghệ cũng như công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.  

Xin trân trọng cảm ơn!