ĐBQH Châu Văn Minh đề nghị bổ sung quy định cấm gây mất dữ liệu đo lường

Sáng 17/10, thảo luận tại Tổ 12 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Phú Thọ, Cà Mau) về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, ĐBQH Châu Văn Minh (đoàn Phú Thọ) cho hay, qua nghiên cứu dự thảo Luật và tổng hợp ý kiến góp ý của các chuyên gia, nhà khoa học, có thể thấy dự thảo Luật lần này đã được hoàn thiện khá nhiều so với các dự thảo trước đây.

Cơ quan soạn thảo Luật đã rà soát, bổ sung, đánh giá kỹ lưỡng sự phù hợp các nội dung của Dự thảo Luật; Dự thảo đã bám sát các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước; Các chính sách được đề xuất phù hợp với các điều ước quốc tế có liên quan.

ĐBQH Châu Văn Minh (đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) phát biểu tại phiên thảo luận tổ.

Nội dung dự thảo luật phù hợp với Hiến pháp, không cản trở các quyền và không phát sinh nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đo lường; đã quan tâm và làm rõ các vấn đề về chuyển đổi số trong hoạt động đo lường, quản lý theo mức độ rủi ro, cắt giảm thủ tục tiền kiểm và thu hẹp phân cấp kiểm tra cấp xã.

Để tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Luật, ông xin góp ý một số vấn đề về mặt kỹ thuật thuật ngữ, định nghĩa khái niệm và một số nội dung liên quan đến chuyển đổi số cần tiếp tục được hoàn thiện.

SỬA KHÁI NIỆM ĐO LƯỜNG, THỐNG NHẤT THUẬT NGỮ TRONG DỰ THẢO LUẬT

Về giải thích từ ngữ tại Điều 3, tại khoản 1, dự thảo Luật định nghĩa đo lường là việc xác định, duy trì giá trị đo của đại lượng cần đo.

Ông Châu Văn Minh đề nghị tham khảo khái niệm “Đo lường” tại tài liệu Bộ từ vựng Quốc tế về Đo lường học (OIML V 2-200:2012). Tại tài liệu này, đo lường được định nghĩa là “Khoa học về phép đo và ứng dụng của nó”. Khái niệm này có ưu điểm là thể hiện được đúng, đủ nội dung của “đo lường”, được sử dụng rộng rãi trong Đo lường học và phù hợp hơn với bối cảnh chuyển đổi số, phát triển và ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực đo lường đang diễn ra mạnh mẽ hiện nay.

Tại khoản 3, ông đề nghị sửa cụm từ “Hội nghị cân đo toàn thể (CGPM)” thành “Hội nghị toàn thể về cân đo (CGPM)”, chỉnh sửa như vậy để sát nghĩa hơn với danh xưng gốc của tổ chức đo lường quốc tế này.

Tại khoản 5 về chất chuẩn, dự thảo quy định: “Chất chuẩn hay vật chất chuẩn là một loại chuẩn đo lường đặc biệt có độ đồng nhất và ổn định nhất định đối với một hoặc một số thuộc tính”.

Để tránh sự rườm rà trong tên thuật ngữ và diễn đạt chính xác bản chất, đồng thời giúp phân biệt rõ hai dạng tồn tại của chất chuẩn, ông đề nghị bỏ từ “vật chất chuẩn” và bổ sung cụm từ “tồn tại dưới dạng chất hoặc vật chất” sau từ “đặc biệt”. Như vậy, khái niệm này được sửa đổi thành: “Chất chuẩn là một loại chuẩn đo lường đặc biệt tồn tại dưới dạng chất hoặc vật chất có độ đồng nhất và ổn định nhất định đối với một hoặc một số thuộc tính…”.

Tại khoản 15, ông đề nghị chỉnh sửa cụm từ “Kết quả đo lường” thành “Kết quả đo” và sử dụng thống nhất cụm từ “kết quả đo” trong toàn bộ dự thảo Luật để đồng nhất giữa dự thảo Luật với luật hiện hành, vì cụm từ “kết quả đo lường” không xuất hiện ở bất cứ điều nào trong luật hiện hành và chỉ xuất hiện một lần tại Điều 34c dự thảo Luật.

Tại khoản 16, về khái niệm “Hạ tầng kỹ thuật đo lường”, ông đề nghị xem xét chỉnh sửa cụm từ này thành “Hạ tầng đo lường quốc gia” hoặc “Hạ tầng đo lường”, để tránh nhầm lẫn với khái niệm “hạ tầng kỹ thuật” trong Luật Xây dựng, đồng thời thể hiện chính xác hơn nội hàm của khái niệm khi bao gồm cả những yếu tố không phải kỹ thuật như mạng lưới các tổ chức, nhân lực nghiên cứu, đào tạo.

Bên cạnh đó, ông đề nghị bỏ đoạn “ở cấp quốc gia, bộ, ngành, địa phương, tổ chức và doanh nghiệp”, vì nội dung phân cấp hạ tầng đo lường quốc gia nên giao cho Chính phủ để phù hợp với thực tiễn quản lý và linh hoạt theo điều kiện kinh tế - xã hội trong các giai đoạn phát triển. Tại Điều 5a dự thảo Luật về hạ tầng kỹ thuật đo lường và Chương trình bảo đảm đo lường cũng đã giao Chính phủ quy định chi tiết.

Đối với khoản 17 và khoản 18, ông đề nghị xem xét gộp thuật ngữ “khả năng đo và hiệu chuẩn” tại khoản 17 và “khả năng đo và hiệu chuẩn được quốc tế thừa nhận” tại khoản 18 thành một khoản. Vì khoản 17 chỉ giải thích cho khoản 18 mà không thực sự được sử dụng trong dự thảo Luật.

Khi gộp lại, nội dung “được xác định theo đại lượng đo, phạm vi đo, độ không đảm bảo đo và các điều kiện kỹ thuật liên quan” tại khoản 17 được bỏ đi.

Sau khi chỉnh sửa, khái niệm được đề xuất như sau: “Khả năng đo và hiệu chuẩn được quốc tế thừa nhận là khả năng thực hiện phép đo hoặc hiệu chuẩn trong điều kiện thông thường, được đánh giá, thừa nhận và công bố trong cơ sở dữ liệu của Viện Cân đo quốc tế (BIPM) theo Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau của Ủy ban Cân đo quốc tế (CIPM MRA)”.

ĐỀ NGHỊ BỔ SUNG KINH PHÍ BẢO ĐẢM ĐO LƯỜNG CHO DOANH NGHIỆP

Về chính sách của Nhà nước về đo lường tại Điều 5 và hạ tầng kỹ thuật đo lường, Chương trình bảo đảm đo lường tại Điều 5a, ông Châu Văn Minh đề nghị tại khoản 3 Điều 5 bỏ cụm từ “Hạ tầng kỹ thuật đo lường là một phần của hạ tầng chất lượng quốc gia” vì nội dung này đã được nêu trong phần giải thích từ ngữ tại khoản 16 Điều 3.

Tại Điều 5a, ông đề nghị xem xét bổ sung quy định cho phép lồng ghép kinh phí xây dựng, công bố và triển khai thực hiện Chương trình bảo đảm đo lường trong các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

ĐỀ NGHỊ NGHIÊM CẤM HÀNH VI GÂY GIÁN ĐOẠN, MẤT DỮ LIỆU ĐO

Về những hành vi bị cấm tại Điều 7, khoản 2 quy định cấm cố ý làm sai lệch kết quả đo, phương tiện đo, bao gồm cả phần mềm.

Ông Châu Văn Minh đề nghị xem xét bổ sung nội dung: “Nghiêm cấm hành vi tác động vào mạng truyền dữ liệu, hệ thống dữ liệu đo và hệ thống quản trị dữ liệu đo lường gây gián đoạn hoặc mất dữ liệu”.

Theo ông, các hành vi này có thể không ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả đo nhưng làm mất tính kịp thời, sự toàn vẹn của dữ liệu, từ đó ảnh hưởng đến việc sử dụng dữ liệu đo.

Bên cạnh đó, ông đề nghị cần có chế tài xử lý nghiêm khắc với hành vi này, kể cả xử lý hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Thực tế, hành vi tác động tiêu cực vào dữ liệu môi trường thời gian qua đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng về môi trường sinh thái và hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

TÁCH QUY ĐỊNH VỀ ĐIỀU KIỆN VÀ ĐÁNH GIÁ CHỈ ĐỊNH TỔ CHỨC KIỂM ĐỊNH

Về tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường tại Điều 25, khoản 2 về tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm, theo ông Minh đang được thiết kế khá phức tạp, có thể gây khó hiểu trong quá trình thực thi.

Vì vậy, ông Châu Văn Minh đề nghị xem xét cấu trúc lại khoản 2 theo hướng tách quy định về “điều kiện của các tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm được chỉ định” và quy định về “đánh giá chỉ định” thành hai khoản riêng nhưng không nêu các tiêu chí cụ thể như Luật hiện hành mà giao Chính phủ quy định chi tiết như dự thảo Luật.

Cụ thể, khoản 2.1 được đề xuất như sau: “Tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm được chỉ định là tổ chức có pháp nhân hoặc đơn vị trực thuộc pháp nhân được pháp nhân ủy quyền và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tổ chức được chỉ định phải đáp ứng quy định về cơ sở vật chất, kỹ thuật, nhân lực và hệ thống quản lý chất lượng đối với lĩnh vực hoạt động được chỉ định”.

Đối với khoản 2.2. (Hình thành một khoản quy định về đánh giá chỉ định), cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện đánh giá chỉ định theo quy định pháp luật.

Đối với nội dung “Trong quá trình đánh giá chỉ định, kết quả công nhận hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với Tiêu chuẩn Việt Nam hoặc Tiêu chuẩn quốc tế tương ứng được sử dụng làm bằng chứng về năng lực để cơ quan có thẩm quyền không phải xem xét lại việc áp dụng và duy trì hệ thống quản lý tương ứng với lĩnh vực kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm đã được công nhận.” đề nghị đưa vào văn bản dưới luật.

BỔ SUNG QUY ĐỊNH VỀ AN NINH DỮ LIỆU TRONG CHUYỂN ĐỔI SỐ ĐO LƯỜNG

Về chuyển đổi số hoạt động đo lường tại Chương Va, ông Châu Văn Minh đề nghị tại khoản 3 Điều 34a bổ sung cụm từ “an ninh dữ liệu” sau cụm từ “pháp luật về dữ liệu” vì Quốc hội đang xem xét dự án Luật An ninh dữ liệu, dự kiến sẽ được trình cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 2, khóa XVI.

Theo đó, khoản 3 Điều 34a được đề xuất như sau: “Việc thu thập, xây dựng, quản lý, kết nối, chia sẻ, khai thác và sử dụng dữ liệu đo lường, nền tảng số hoạt động đo lường được thực hiện theo quy định của Luật này, an ninh dữ liệu, pháp luật về dữ liệu, pháp luật về giao dịch điện tử và pháp luật có liên quan”.

Tại khoản 1 Điều 34b, ông đề nghị chỉnh sửa theo hướng: “Nhà nước xây dựng, tổ chức vận hành, duy trì và nâng cấp nền tảng số hoạt động đo lường để triển khai, quản lý và giám sát các hoạt động đo lường trên môi trường số”.

Đồng thời, tại khoản 2 Điều 34b, ông đề nghị bỏ đoạn “là một thành phần của nền tảng số để quản lý hạ tầng chất lượng quốc gia được Nhà nước xây dựng, vận hành, duy trì, nâng cấp” vì trùng với khoản 14 Điều 3.

Tại khoản 4 Điều 34b, ông đề nghị bổ sung cụm từ “qua nền tảng số hoạt động đo lường” vào sau cụm từ “có trách nhiệm cung cấp, cập nhật thông tin, dữ liệu” để rõ ràng hơn.

Các ý kiến góp ý trên được tổng hợp trên cơ sở hội thảo “Góp ý hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường” do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp với Hội Đo lường Việt Nam tổ chức. Hội thảo có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học thuộc Hội Đo lường Việt Nam, Hội Các phòng thử nghiệm Việt Nam, Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Bắc Ninh và đại diện doanh nghiệp thành viên của Hội Đo lường Việt Nam.