Đại hội VIII Liên hiệp Hội Việt Nam: Khơi dậy trách nhiệm, khát vọng cống hiến của đội ngũ trí thức

Trong hai ngày 24-25/12/2020, tại Nhà khách La Thành, Thủ đô Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, nhiệm kỳ 2020-2025, được tổ chức trọng thể. Với phương châm “Đoàn kết - Sáng tạo - Đổi mới - Phát triển”, Đại hội là dấu mốc quan trọng, tiếp tục khẳng định vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam trong tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam.

Đại hội trong một thời điểm đặc biệt

Đại hội VIII diễn ra vào những ngày cuối năm 2020, trong bối cảnh đất nước đứng trước nhiều khó khăn, thách thức do đại dịch COVID-19, đồng thời đang tích cực chuẩn bị cho Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. Thực tiễn càng cho thấy vai trò quan trọng của khoa học, công nghệ, tri thức và đổi mới sáng tạo đối với sự phát triển và khả năng thích ứng của đất nước.

Chủ đề của Đại hội là: “Phát huy tinh thần đoàn kết và sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, đổi mới nâng cao chất lượng hoạt động và phát triển Liên hiệp Hội Việt Nam vững mạnh vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

Phương châm “Đoàn kết – Sáng tạo – Đổi mới – Phát triển” thể hiện rõ tinh thần của Đại hội và những yêu cầu đặt ra đối với Liên hiệp Hội Việt Nam trong nhiệm kỳ mới.

Đại hội quy tụ đông đảo đại biểu đại diện cho các hội ngành toàn quốc, Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố cùng đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương và đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong cả nước.

Đây là dịp quan trọng để toàn hệ thống cùng nhìn lại những kết quả của nhiệm kỳ 2015–2020, trao đổi những vấn đề còn đặt ra và thống nhất phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp cho nhiệm kỳ 2020–2025.

Quang cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thức VIII, nhiệm kỳ 2020-2025

Tiếp tục khẳng định vai trò của ngôi nhà chung đội ngũ trí thức

Phát biểu khai mạc Đại hội, GS.TSKH Đặng Vũ Minh, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa VII, khẳng định, trong 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội VII, Liên hiệp Hội Việt Nam đã có những bước phát triển quan trọng và đạt được nhiều kết quả trên các lĩnh vực hoạt động.

Hệ thống tổ chức tiếp tục được củng cố và mở rộng. Đến thời điểm Đại hội VIII, Liên hiệp Hội Việt Nam có 152 hội thành viên, tập hợp hơn 3,7 triệu hội viên, tạo thành một mạng lưới rộng lớn của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trên phạm vi cả nước.

Không chỉ phát triển về tổ chức, chất lượng hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên từng bước được nâng lên. Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội; nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; thông tin, phổ biến kiến thức; bảo vệ môi trường; giáo dục và đào tạo; phát triển cộng đồng; tôn vinh trí thức; khuyến khích sáng tạo khoa học và công nghệ; hợp tác trong nước và quốc tế...ngày càng phong phú và gắn hơn với yêu cầu của thực tiễn.

Trong đó, tư vấn, phản biện và giám định xã hội tiếp tục là một trong những hoạt động tạo nên dấu ấn của Liên hiệp Hội Việt Nam. Nhiều chuyên gia, nhà khoa học trong hệ thống đã tham gia đóng góp ý kiến đối với các dự thảo chính sách, chương trình, đề án, dự án quan trọng, góp phần cung cấp thêm những luận cứ khoa học cho quá trình hoạch định và hoàn thiện chính sách.

Hoạt động phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ cũng được triển khai dưới nhiều hình thức, đưa tri thức đến gần hơn với người dân; các phong trào sáng tạo kỹ thuật, nghiên cứu và ứng dụng khoa học tiếp tục được thúc đẩy, góp phần lan tỏa tinh thần sáng tạo trong xã hội.

Những kết quả đó tiếp tục khẳng định Liên hiệp Hội Việt Nam là nơi tập hợp, kết nối trí tuệ và tâm huyết của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, tạo điều kiện để các nhà khoa học đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

Đổi mới để hoạt động ngày càng thiết thực, hiệu quả

Một trong những nội dung xuyên suốt của Đại hội VIII là yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động. Đại hội xác định việc xây dựng Liên hiệp Hội Việt Nam vững mạnh không chỉ thể hiện ở quy mô tổ chức mà quan trọng hơn là ở chất lượng và hiệu quả hoạt động, ở khả năng tập hợp được các chuyên gia giỏi và đưa trí tuệ của đội ngũ trí thức vào giải quyết những vấn đề cụ thể của thực tiễn.

Trước hết, Liên hiệp Hội Việt Nam cần tiếp tục củng cố tổ chức, tăng cường sự gắn kết giữa Trung ương với các hội thành viên, giữa các hội ngành với Liên hiệp Hội địa phương; đồng thời mở rộng các hình thức tập hợp trí thức phù hợp với điều kiện mới.

Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội cần tiếp tục được nâng cao về chất lượng, bảo đảm tính khoa học, khách quan, độc lập và có tính xây dựng; quan tâm lựa chọn những vấn đề lớn, những vấn đề thực tiễn đang đặt ra để huy động các chuyên gia, nhà khoa học tham gia nghiên cứu và đề xuất giải pháp.

Cùng với đó, công tác phổ biến kiến thức cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức, tận dụng các phương tiện truyền thông và công nghệ mới để đưa tri thức khoa học đến với đông đảo người dân.

Nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, bảo vệ môi trường, phát triển cộng đồng, khuyến khích sáng tạo kỹ thuật, tôn vinh trí thức và hợp tác quốc tế tiếp tục là những lĩnh vực cần được quan tâm, qua đó tạo thêm môi trường và cơ hội để đội ngũ trí thức phát huy năng lực, tâm huyết và trách nhiệm xã hội.

Tinh thần của Đại hội cho thấy một yêu cầu rất rõ: hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam phải ngày càng gần hơn với thực tiễn, gần hơn với trí thức và tạo ra những sản phẩm, kết quả có giá trị đối với xã hội.

Phát huy trí tuệ và sức sáng tạo của đội ngũ trí thức

Một trong những giá trị xuyên suốt được khẳng định tại Đại hội VIII là vai trò đặc biệt của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ đối với sự phát triển đất nước.

Trong bối cảnh khoa học và công nghệ phát triển nhanh, yêu cầu đặt ra không chỉ là tập hợp đông đảo đội ngũ trí thức mà quan trọng hơn là tạo môi trường thuận lợi để trí thức có thể đóng góp trí tuệ một cách thiết thực.

Liên hiệp Hội Việt Nam cần tiếp tục làm tốt vai trò cầu nối, lắng nghe ý kiến của các nhà khoa học, tạo điều kiện cho những ý tưởng, sáng kiến và kiến nghị có giá trị được chuyển tải tới các cơ quan có trách nhiệm.

Việc tập hợp trí thức cũng cần được mở rộng tới các nhà khoa học trẻ, chuyên gia đang làm việc tại các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, các chuyên gia độc lập và trí thức Việt Nam ở nước ngoài.

Khi đội ngũ trí thức được tin tưởng, được tôn trọng và có môi trường để cống hiến, nguồn lực trí tuệ ấy sẽ trở thành một sức mạnh rất lớn đóng góp cho quá trình phát triển đất nước.

Đây cũng chính là một trong những yêu cầu quan trọng mà Đại hội VIII đặt ra đối với toàn hệ thống trong nhiệm kỳ 2020–2025.

TSKH Phan Xuân Dũng được bầu làm Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa VIII

Đại hội tiến hành bầu Hội đồng Trung ương Liên hiệp Hội Việt Nam khóa VIII. Tại phiên họp lần thứ nhất, Hội đồng Trung ương đã bầu Đoàn Chủ tịch, Ủy ban Kiểm tra và các chức danh lãnh đạo chủ chốt nhiệm kỳ 2020–2025.

TSKH Phan Xuân Dũng, khi đó là Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa VIII.

GS.TSKH Đặng Vũ Minh, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa VI và khóa VII, được Đại hội tín nhiệm tôn vinh làm Chủ tịch danh dự Liên hiệp Hội Việt Nam.

Đại hội đã bầu 192 ủy viên Hội đồng Trung ương khóa VIII; Đoàn Chủ tịch khóa VIII gồm 27 thành viên. Việc kiện toàn đội ngũ lãnh đạo nhiệm kỳ mới thể hiện sự kế thừa và phát triển, tạo cơ sở để Liên hiệp Hội Việt Nam triển khai các mục tiêu và nhiệm vụ mà Đại hội đề ra.

Dấu mốc mở ra một chặng đường mới

Nhìn lại tiến trình xây dựng và phát triển của Liên hiệp Hội Việt Nam, Đại hội VIII là một dấu mốc đáng nhớ.

Đại hội diễn ra trong một thời điểm đất nước và thế giới có nhiều biến động, từ tác động của đại dịch COVID-19 đến sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Những biến chuyển đó càng cho thấy tri thức và đội ngũ trí thức có vai trò ngày càng quan trọng đối với khả năng thích ứng và phát triển của đất nước.

Với phương châm “Đoàn kết – Sáng tạo – Đổi mới – Phát triển”, Đại hội VIII đã đặt ra yêu cầu tiếp tục xây dựng Liên hiệp Hội Việt Nam vững mạnh, đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng tập hợp trí thức và phát huy ngày càng tốt hơn tiềm năng, sức sáng tạo của các nhà khoa học.

Từ những định hướng được xác lập tại Đại hội, trong nhiệm kỳ VIII, Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục chú trọng công tác tập hợp trí thức, tư vấn và phản biện, phổ biến kiến thức, tôn vinh trí thức, thúc đẩy sáng tạo khoa học và công nghệ, tăng cường hợp tác và từng bước thích ứng với yêu cầu chuyển đổi số.

Những giá trị của Đại hội VIII tiếp tục được kế thừa trong quá trình chuẩn bị cho Đại hội IX. Đó là tinh thần đoàn kết, đổi mới; là yêu cầu đưa hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam ngày càng gần hơn với thực tiễn; là trách nhiệm tạo ra môi trường thuận lợi để các nhà khoa học được lắng nghe và có cơ hội đóng góp trí tuệ cho những vấn đề của đất nước.

Đại hội VIII vì vậy không chỉ là dấu mốc chuyển giao giữa hai nhiệm kỳ mà còn mở ra một chặng đường mới trong hành trình xây dựng Liên hiệp Hội Việt Nam ngày càng vững mạnh, thực sự là ngôi nhà chung để đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ gửi gắm trí tuệ, tâm huyết và khát vọng cống hiến cho Tổ quốc.