Toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch LHHVN Phan Xuân Dũng tại Lễ kỷ niệm 40 năm thành lập

Chủ tịch LHHVN Phan Xuân Dũng phát biểu tại buổi Lễ kỷ niệm

Kính thưa Đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng;

Kính thưa các Đồng chí Lãnh đạo, nguyên Lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Kính thưa các đồng chí Ủy viên TW, các vị đại biểu đại diện cho các cơ quan, bộ ngành TW, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;

Kính thưa các nhà khoa học; các quý vị đại biểu.

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, cha ông ta luôn quý trọng hiền tài và đội ngũ trí thức, coi hiền tài là nguyên khí quốc gia. Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu. Ngay từ khi mới thành lập nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã nói: “Nước nhà cần phải kiến thiết, kiến thiết cần phải có nhân tài”.

Hiến pháp năm 2013 của nước ta đã hiến định: “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức”.

Học tập, thấm nhuần tư tưởng của Bác Hồ trong việc trọng dụng người tài đức, trong bối cảnh toàn cầu hóa và xu thế phát triển như vũ bão và vô cùng nhanh chóng của KH&CN, quan điểm của Đảng ta về phát triển đất nước là “phải bằng và dựa vào KH&CN”,“phát triển KH&CN là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước”. Theo đó, nhiệm vụ trao cho đội ngũ trí thức KH&CN nước nhà là hết sức to lớn và vẻ vang.

Nhớ lại cách đây 60 năm, ngày 18/5/1963 tại Đại hội đại biểu lần thứ nhất của Hội Phổ biến khoa học và kỹ thuật Việt Nam - tiền thân của Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam ngày nay, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gặp gỡ, nói chuyên và giao nhiệm vụ cho đội ngũ trí thức nước nhà.

Thấm nhuần lời dạy của Bác kính yêu“Là một bộ phận trong lực lượng cách mạng, tri thức có nhiệm vụ thi đua phụng sự Tổ quốc, phụng sự Nhân dân”, đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam luôn mang trên mình nhiệt huyết cách mạng, khát vọng vươn lên, đưa KH&CN trở thành động lực, là quốc sách hàng đầu để phát triển đất nước; đội ngũ trí thức KH&CN nước ta đã ra sức, phát huy tinh thần yêu nước, một lòng theo Đảng, cùng giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và Nhân dân cả nước đóng góp trí tuệ, sức lực xây dựng đất nước.

Hai mươi năm sau, ngày 26/3/1983 Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam được thành lập, Đảng ta đã phân công Thiếu tưởng, Anh hùng Lao động, GS.VS Trần Đại Nghĩa - một nhà khoa học lớn của đất nước, đã vì Tổ quốc, vì dân tộc để từ bỏ phú quý, giàu sang theo Bác về phụng sự Tổ quốc làm Chủ tịch đầu tiên. Từ đó đến nay, Liên hiệp Hội Việt Nam đã ngày càng khẳng định vị trí, vai trò quan trọng, là hạt nhân tập hợp, đoàn kết, phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam trong nước và nước ngoài, góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển tiềm lực KH&CN quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội, ổn định tư tưởng chính trị, giữ vững quốc phòng, an ninh của đất nước, được Đảng, Nhà nước và Nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.

Hôm nay, đội ngũ trí thức KH&CN cả nước rất vinh dự và tự hào tổ chức lễ Kỷ niệm 60 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp gỡ, nói chuyên và giao nhiệm vụ cho đội ngũ trí thức nước nhà (18/5/1963 – 18/5/2023); Kỷ niệm 40 năm thành lập Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (26/3/1983 – 26/3/2023). Đặc biệt, tại buổi Lễ long trọng và đầy tự hào hôm nay, đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam được đón Đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư kính mến của Đảng ta cùng các Đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tới dự và chỉ đạo.

Đây là sự kiện đặc biệt quan trọng, là nguồn động viên vô cùng to lớn của Đảng và Nhà nước, của cá nhân Đồng chí Tổng Bí thư và các Đồng chí Lãnh đạo các cơ quan Ban, bộ ngành, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tỉnh ủy, Thành ủy trực thuộc Trung ương đối với đội ngũ trí thức KH&CN nước nhà, đối với Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam.

Kính thưa Đồng chí Tổng Bí thư kính mến!

Kính thưa các quý vị đại biểu khách quý!

Trong suốt chiều dài lịch sử của đất nước, đội ngũ trí thức KH&CN của cách mạng Việt Nam đã một lòng đi theo Đảng, theo Bác kính yêu, phấn đấu liên tục và đã có nhiều cống hiến, phát huy sức mạnh đoàn kết trong liên minh công - nông - trí vì sự nghiệp của Đất nước, của Dân tộc và Nhân dân đã cống hiến cho sự nghiệp giải phóng và xây dựng đất nước, để Việt Nam ta có cơ đồ sáng lạn, một vị thế như ngày nay.

Xin được trân trọng báo cáo với Đồng chí Tổng Bí thư, các đồng chí và quý vị đại biểu vài nét cơ bản về chặng đường 40 năm xây dựng và trưởng thành với những trang sử tự hào của Liên hiệp Hội Việt Nam như sau:

- Là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội Việt Nam đã tập hợp được đông đảo đội ngũ trí thức KH&CN trong và ngoài nước, những ngày đầu thành lập chỉ có 15 hội thành viên với số lượng rất ít ỏi, nhưng đến nay, dưới sự chỉ đạo sáng suốt của Đảng đã tập hợp được trên 2,2 triệu trí thức trong số 3,7 triệu hội viên, chiếm 32,5% đội ngũ trí thức cả nước, đã tập hợp được 156 hội thành viên gồm 63 Liên hiệp Hội địa phương và 93 Hội ngành toàn quốc, thành lập gần 600 tổ chức KH&CN trực thuộc, Quỹ Hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Vifotec, Nhà xuất bản tri thức và Báo Tri thức và Cuộc sống.

- Công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội là nội dung cơ bản của hoạt động Liên hiệp Hội Việt Nam, là kênh quan trọng của Đảng, Nhà nước, Quốc hội trong việc lấy ý kiến để quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia, dân tộc. Trong những năm gần đây, mỗi năm Liên hiệp Hội Việt Nam triển khai khoảng 500 – 600 nhiệm vụ; trong 5 năm qua đã tư vấn, phản biện được khoảng 3000 nhiệm vụ. Các nhiệm vụ tập trung vào góp ý các dự thảo Báo cáo chính trị trình Đảng các cấp, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, KH&CN, giáo dục và đào tạo, bảo vệ môi trường, y tế; các dự thảo luật quan trọng, các dự án đầu tư trọng điểm; các vấn đề nóng cần sự vào cuộc của trí thức KH&CN. Liên hiệp hội từ Trung ương tới tỉnh, thành trở thành cầu nối tin tưởng giữa trí thức với Đảng.

Thông qua Liên hiệp Hội, các cấp ủy Đảng và chính quyền lấy ý kiến đóng góp của trí thức KH&CN về các dự thảo văn kiện, qui hoạch phát triển, đề án, dự án lớn… được các ban, bộ ngành nghiên cứu tiếp thu. Nhiều nhiệm vụ đã nhận được sự quan tâm, động viên, khích lệ của Đồng chí Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đồng chí Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng, Trưởng ngành.

- Hoạt động KH&CN với nội dung nổi bật là nghiên cứu ứng dụng. Nhiều cán bộ khoa học có năng lực, tuy đã nghỉ hưu, nhưng còn sức khỏe đã tích cực tham gia nghiên cứu ở các hội. Hằng năm có hàng trăm để tài nghiên cứu từ cấp Nhà nước cho tới cơ sở đã được thực hiện ở các hội và các tổ chức KH&CN.

Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về xã hội hóa các hoạt động KH&CN, giáo dục và đào tạo, bảo vệ môi trường, chăm sóc sức khỏe Nhân dân, Liên hiệp Hội ở Trung ương và địa phương cùng với các hội ngành thành viên, các tổ chức KH&CN trực thuộc đã có nhiều đóng góp quan trọng hiệu quả. Công tác xã hội hóa đã góp phần tích cực đưa tiến bộ KH&CN vào cuộc sống, góp phần phát triển cộng đồng, giảm nghèo bền vững, bảo đảm an ninh lương thực, cải thiện dinh dưỡng và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.. Đầu tư cho KH&CN từ Liên hiệp Hội Việt Nam đã góp phần quan trọng trong việc thu hút nguồn lực xã hội, từ 20% cách đây 10 năm, thì nay đã lên tới 60%.

- Công tác phổ biến kiến thức KH&CN vào cuộc sống được đẩy mạnh, đặc biệt là việc chuyển giao công nghệ tới các hợp tác xã, các hộ gia đình, vùng sâu, vùng xa, góp phần tham gia công tác xóa đói, giảm nghèo, đã được Nhân dân đánh giá cao về hiệu quả của hoạt động này.

- Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên, nhất là các hội ngành toàn quốc đã đẩy mạnh việc quan hệ quốc tế, tiếp tục phát triển mối quan hệ tốt đẹp với Liên đoàn các tổ chức kỹ sư ASEAN và mở rộng mối quan hệ với Hiệp hội KH&CN Trung Quốc, Hàn Quốc, với các tổ chức quốc tế. Nhiều hội nghị khoa học do Liên hiệp Hội, các hội thành viên tổ chức ngày càng có nhiều nhà khoa học các nước và Việt kiều tham gia. Liên hiệp hội các tỉnh, thành phố cũng đã mở rộng mối quan hệ với các tổ chức hội ở các nước. Nhiều tổ chức KH&CN trực thuộc đã tiếp cận được nguồn viện trợ ODA, các nguồn tài trợ hợp pháp để triển khai hàng ngàn dự án tập trung vào các lĩnh vực phát triển kinh tế tổng hợp, giảm nghèo bền vững, y tế, giáo dục, giải quyết các vấn đề xã hội, khắc phục hậu quả chiến tranh, cứu trợ và phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học. Mối quan hệ quốc tế đang đi vào chiều sâu.

- Công tác tôn vinh trí thức được đề cao, là sự khẳng định, khích lệ đội ngũ trí thức phấn đấu nhiều hơn, đóng góp nhiều hơn, đã tạo nên một phong trào thi đua yêu nước trong hoạt động KH&CN thông qua tổ chức các cuộc thi, hội thi, giải thưởng KH&CN, phổ biến Sách vàng sáng tạo…

Đánh giá cao những thành tích hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam trong suốt 40 năm qua, Đảng và Nhà nước đã trao tặng cho Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập và Huân chương Lao động; nhiều nhà khoa học đã được vinh danh Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới và có nhiều giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về KH&CN.

Đất nước ta đang bước vào giai đoạn mới của quá trình phát triển và hội nhập ngày càng sâu rộng trong bối cảnh sự lan tỏa, tác động mạnh mẽ của KH&CN đến mọi mặt đời sống, xã hội. Liên hiệp Hội Việt Nam sẽ đẩy mạnh hơn nữa hoạt động tập hợp, đoàn kết và tạo điều kiện thuận lợi cho các hội thành viên và giới trí thức phát huy tiềm nǎng trí tuệ để phục vụ hiệu quả sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, góp phần xứng đáng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội; kế thừa truyền thống của dân tộc, của cha anh, góp phần đưa KH&CN nước nhà trở thành động lực hàng đầu trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tiếp tục khẳng định vai trò, vị trí của KH&CN trong chuyển đổi mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế trên nền tảng KH&CN và đổi mới sáng tạo.

Xin hứa với Đồng chí Tổng Bí thư, với Đảng là đội ngũ trí thức KH&CN đất nước tập hợp xung quanh mái nhà chung là Liên hiệp Hội Việt Nam đã đoàn kết, đoàn kết thì càng đại đoàn kết hơn, đãthành công, thành công thì lại càng đại thành công hơn, để thực hiện tốt mong muốn của Đồng chí Tổng Bí thư đã phát biểu tại Đại hội đại biểu lần thứ VII của Liên hiệp Hội Việt Nam ngày 03/6/2015, đó là “Liên hiệp Hội Việt Nam phải thực sự là nòng cốt, đi đầu trong sự nghiệp xây dựng đội ngũ trí thức Việt Nam”, và phải “làm tròn bổn phận của mình đối với đất nước, dân tộc, phát huy những phẩm chất tốt đẹp như lòng yêu nước, tính tích cực xã hội, tính nhân văn, tính đạo đức, lối sống theo truyền thống dân tộc”.

           Trong niềm vui hân hoan và tự hào hôm nay, thay mặt cho đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam, xin trân trọng cảm ơn và kính chúc sức khỏe nồng nhiệt nhất tới Đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Uỷ viên Trung ương Đảng, Lãnh đạo các cơ quan Trung ương, địa phương; và các quý vị đại biểu.

Xin chúc các nhà khoa học cả nước luôn luôn phát huy trí tuệ, đổi mới sáng tạo, có nhiều đóng góp hơn nữa cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, cho sự phồn vinh của đất nước, dân tộc.

Chúc Lễ Kỷ niệm của chúng ta thành công tốt đẹp.

Xin trân trọng cảm ơn.

Để có thông tin đầy đủ hơn hành trình xây dựng và phát triển của đội ngũ trí thức KH&CN, bên cạnh cuốn sách “Liên hiệp Hội Việt Nam – 40 năm xây dựng và phát triển”, sau đây, xin trân trọng kính mời Đồng chí Tổng Bí thư, các quý vị đại biểu khách quý xem một thước phim ngắn.

Xin trân trọng kính mời.