Hội Tự động hóa Việt Nam triển khai đề án phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp VAA

Chiều 14/11, Hội Tự động hoá Việt Nam (VAA) tổ chức buổi tọa đàm “Thiết kế Đề án xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp VAA”. Tham dự buổi làm việc có TS. Dương Nguyên Bình - Phó Chủ tịch Thường trực Hội; TS. Đỗ Nguyên Hưng - Phó Tổng Thư ký VAA; bà Vũ Thị Huệ - Chánh Văn phòng VAA, cùng đại diện nhiều doanh nghiệp là hội viên của Hội Tự động hoá Việt Nam.

Quang cảnh buổi làm việc

Phát biểu tại buổi toạ đàm, TS. Dương Nguyên Bình nhấn mạnh: VAA đã có 31 năm hoạt động, là một trong những hội nghề nghiệp rất tích cực, với phạm vi trải dài nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, trở thành cầu nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, các cơ sở nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, phải thẳng thắn nhìn nhận rằng, dù tiếng tăm lớn nhưng hiệu quả vẫn chưa tương xứng. Việc khai thác nguồn lực, kết nối và phát huy vai trò của hội đã được đặt ra từ nhiều năm nay nhưng vẫn chưa đạt như kỳ vọng.

"Trong bối cảnh Đảng và Chính phủ đang ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị nhằm thúc đẩy khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ cao, khoa học thực tiễn, sự hiện diện của các doanh nghiệp tham dự hôm nay cho thấy tầm vóc và sức ảnh hưởng của họ trong lĩnh vực tự động hoá và trong nền kinh tế đất nước. Tôi cho rằng Hội Tự động hoá Việt Nam rất kỳ vọng thông qua sự hợp tác, cộng hưởng và liên kết, chúng ta sẽ tạo ra hiệu quả rõ rệt hơn, đưa doanh nghiệp phát triển và đóng góp vào sự phát triển chung của khoa học và công nghệ. Tôi mong rằng, ở bước khởi đầu này, tất cả chúng ta hãy chủ động, tích cực, nhiệt tình, để cộng đồng, hệ sinh thái tự động hoá của chúng ta phát triển mạnh mẽ" - TS. Dương Nguyên Bình chia sẻ.

TS. Dương Nguyên Bình cho rằng VAA là một trong những hội nghề nghiệp rất tích cực, tuy nhiên việc phát huy vai trò của Hội chưa đạt như kỳ vọng.

TS. Đỗ Nguyên Hưng cho biết trong thời gian qua, VAA đã nỗ lực tổ chức các hoạt động gắn với doanh nghiệp, có nhiều doanh nghiệp tham gia tích cực, đóng góp vào hiệu quả chung. Đây là cơ sở quan trọng để VAA bước vào lộ trình triển khai trong thời gian tới. Tuy nhiên, nhìn nhận một cách công tâm, VAA và các doanh nghiệp vẫn cần cố gắng nhiều hơn để khai thác các thế mạnh của mỗi bên, biến những thế mạnh đó thành đóng góp thiết thực cho xã hội và chính doanh nghiệp.

Ông cũng chia sẻ về việc VAA đã thành lập nhiều chi hội như Chi hội Tự động hóa GTVT và Logistics, Chi hội Đào tạo Tự động hoá, Chi hội Robot, Chi hội Tự động hoá Nông nghiệp. Tuy nhiên, ông Hưng nêu rõ: “Lập ra thì dễ nhưng để hoạt động hiệu quả mới là thách thức. Việc nhân lên sức mạnh của hệ thống cần thời gian. Bài toán đặt ra ở đây là: các chi hội, hội viên trải dài từ Bắc vào Nam, bao gồm các nhà khoa học hàng đầu, các doanh nghiệp, các bộ ngành và địa phương - mỗi bên phải xác định được vai trò của mình là gì. Doanh nghiệp cần làm gì, Hội cần làm gì? Đó là mục tiêu chung mà chúng ta phải hướng tới. Các chi hội cần từng bước xây dựng mạng lưới ngành nghề, đưa công nghệ vào hợp tác, kết nối nhu cầu giữa doanh nghiệp địa phương và các tổ chức liên quan”.

Mục tiêu và chỉ tiêu: kết quả đầu ra của đề án

Tại tọa đàm, TS. Đỗ Nguyên Hưng đã trình bày mục tiêu tổng quan của đề án, đó là xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp tự động hoá Việt Nam nhằm góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành tự động hoá và công nghiệp 4.0; nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, làm chủ công nghệ; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chuyển đổi số và tăng trưởng quốc gia.

Mục tiêu cụ thể của đề án hướng đến hình thành VAA Enterprise Ecosystem do TSDC và Văn phòng Hội chủ trì điều phối, nhằm kết nối và thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu - đào tạo - sản xuất - thương mại - chuyển đổi số. Đề án cũng đặt trọng tâm vào phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ trong các lĩnh vực tự động hoá, số hoá, xanh hoá, qua đó đóng góp trực tiếp vào mục tiêu chuyển đổi số quốc gia đến năm 2030.

TS. Đỗ Nguyên Hưng trình bày bối cảnh và mục tiêu tổng quan của đề án

Đề án đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp khoa học và công nghệ, cùng các doanh nghiệp hội viên thuộc Hội Tự động hoá Việt Nam (VAA), có đủ năng lực nghiên cứu - phát triển, đào tạo - chuyển giao và sản xuất theo các tiêu chuẩn chuyển đổi số. Khung mục tiêu chuyển đổi số sẽ được cập nhật định kỳ theo hướng dẫn của Bộ Khoa học & Công nghệ và Bộ Công Thương.

Hệ sinh thái dự kiến tạo ra hệ thống sản phẩm và giải pháp tự động hoá do doanh nghiệp hội viên nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng vào các lĩnh vực sản xuất trong nước và quốc tế.

Cùng với đó, mô hình đào tạo được định hướng nhằm nâng cao năng lực nhân lực, đáp ứng nhu cầu cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao theo tiêu chí xanh - số - thông minh, đồng thời đảm bảo sự tương thích với các khung năng lực quốc gia và quốc tế.

Bên cạnh năng lực chuyên môn, đề án hướng tới tăng cường tính liên kết giữa các chủ thể trong VAA, bao gồm hội trung ương, hội địa phương và các đơn vị thành viên, nhằm tạo sự phối hợp chặt chẽ và tối ưu trong triển khai chương trình, hoạt động và dịch vụ của hội.

Doanh nghiệp đề xuất tăng kết nối và hoàn thiện chính sách cho hệ sinh thái tự động hóa

Sau phần trình bày đề án của TS. Đỗ Nguyên Hưng, đại diện các doanh nghiệp đã lần lượt đóng góp ý kiến. Nhiều doanh nghiệp bày tỏ mong muốn đồng hành cùng VAA, tăng cường gắn kết để trao đổi kinh nghiệm, nâng cao năng lực, phát triển hệ thống và trang thiết bị trong thời gian tới.

TS. Đoàn Nam Thái - Nhà sáng lập kiêm Giám đốc AVATECH đánh giá cao đề án, đặc biệt là định hướng số hoá và xanh hoá. Ông cho rằng đây là lĩnh vực có tiềm năng tạo ra sức ảnh hưởng lớn nếu được triển khai bài bản: "Một việc lớn thì khó, nhưng nếu không bắt đầu từ con số 0 thì sẽ không có những bước tiếp theo. Dù khó khăn, nhưng nếu chúng ta làm đúng người đúng việc, kết quả sẽ rất tích cực".

Ông đề xuất đề án cần có Ban điều hành hoạt động theo mô hình doanh nghiệp, cùng các tiểu ban chuyên trách như: tiểu ban kết nối cung - cầu và tài chính, tiểu ban phát triển quan hệ hợp tác quốc tế,... nhằm đảm bảo mỗi nhóm đều tạo ra giá trị và đóng góp tài chính nội khối.

Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh việc chủ động tổ chức các hoạt động kết nối như: buổi giới thiệu sản phẩm, chương trình thăm doanh nghiệp hội viên, thành lập nhóm mua chung để giảm chi phí, hay các workshop chia sẻ kinh nghiệm thành công.

TS. Đoàn Nam Thái - Nhà sáng lập kiêm Giám đốc AVATECH đánh giá cao đề án, đặc biệt là định hướng số hoá và xanh hoá

Ông Nguyễn Trung Kiên - Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc CNCTech cho rằng để xây dựng kế hoạch hành động hiệu quả, cần xác định rõ hai yếu tố: vai trò của hội đối với hội viên và ngành nghề; và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp hội viên.

"Dù là mục tiêu ngắn hạn hay dài hạn, chúng ta phải trả lời được doanh nghiệp cần gì và hội mang lại giá trị gì. Khi đó mới có thể định hình các kế hoạch đầu ra cụ thể," ông nói.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Kiên nhấn mạnh nhu cầu kết nối: Kết nối giữa các hội viên; Kết nối với các hiệp hội khác; Kết nối quốc tế để xúc tiến đầu tư, mở rộng hợp tác. Ông Kiên chia sẻ rằng hiện nay có nhiều chuyên gia và nhà cung cấp thiết bị quốc tế đến Việt Nam, trong khi doanh nghiệp trong nước vẫn rất cần liên kết với nhau để hỗ trợ và bổ trợ năng lực.

Yếu tố thứ hai được ông đề cập là việc tận dụng vai trò của VAA trong phản biện chính sách: "Công nghệ đã có, nhưng hành lang pháp lý để triển khai thì chưa. Hội cần có tiếng nói mạnh mẽ hơn trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách - đó cũng là kỳ vọng của chúng tôi", ông Kiên nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Trung Kiên - Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc CNCTech phát biểu tại toạ đàm

Ông Nguyễn Khắc Long - CEO Airtech Thế Long bày tỏ sự quan tâm đặc biệt tới vấn đề sở hữu trí tuệ và hành lang pháp lý dành cho doanh nghiệp khoa học - công nghệ. Ông cho biết doanh nghiệp hiện có nhiều sản phẩm, giải pháp công nghệ đã đăng ký bảo hộ, song vẫn cần thêm các cơ chế hỗ trợ để đảm bảo quyền sở hữu, giúp doanh nghiệp yên tâm hơn khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Đại diện Thinksmart Hà Nội, ông Trần Quang Tùng nhấn mạnh yếu tố then chốt để doanh nghiệp có thể đồng hành lâu dài với VAA là hiệu quả thực chất: “Đi với nhau phải thấy được mình nhận lại điều gì”. Theo ông, cần có những chương trình kết nối có chiều sâu để doanh nghiệp hiểu rõ thế mạnh của nhau và hợp tác bền vững.

Ông Tùng cũng đánh giá VAA có nhiều lợi thế khi là đầu mối nắm bắt thông tin từ các bộ, ban ngành, các đề án, chiến lược hay nhiệm vụ khoa học - công nghệ. Vì vậy, ông kỳ vọng Hội sẽ chia sẻ kịp thời thông tin để hội viên định hướng và tham gia vào các chương trình, dự án của Nhà nước.

Liên quan đến vấn đề đào tạo kỹ sư trong nước, ông cho rằng việc đào tạo phải vượt lên những gì doanh nghiệp hiện có thì mới thu hút được sự tham gia của họ. Nhiều doanh nghiệp trong nước chưa sở hữu các hệ thống máy móc, phần mềm giá trị lớn; nếu đầu tư phục vụ đào tạo, chi phí sẽ thấp hơn nhiều so với mua cho sản xuất. “Không thể đào tạo chay. Phải có thiết bị, phần mềm đầy đủ thì mới tạo ra nguồn nhân lực đáp ứng thực tiễn”, ông Tùng nhấn mạnh.

Lãnh đạo VAA chụp ảnh cùng các doanh nghiệp hội viên

Kết luận tọa đàm, TS. Dương Nguyên Bình cho biết ông cảm thấy rất "hứng khởi" sau khi lắng nghe các ý kiến đóng góp từ doanh nghiệp. Theo ông, nhiều đề xuất mà các doanh nghiệp nêu ra cũng chính là những trăn trở mà lãnh đạo Hội đã ấp ủ trong nhiều năm nhưng chưa có điều kiện triển khai đầy đủ. Hiện VAA đang bắt đầu từng bước hiện thực hóa các định hướng này.

TS. Bình nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp hội viên đã đặt nhiều kỳ vọng vào Hội, và VAA hoàn toàn có thể đáp ứng được trên ba phương diện quan trọng.

Thứ nhất, hợp tác trong nước và quốc tế, nhằm cùng nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, phát triển thị trường và tìm kiếm đối tác. VAA sẽ đóng vai trò cầu nối, mời gọi các tổ chức, doanh nghiệp phù hợp tham gia vào cộng đồng doanh nghiệp tự động hóa.

Thứ hai, hợp tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho chính doanh nghiệp. TS. Bình cho rằng đào tạo không chỉ là công việc của các giảng viên hay giáo sư tại trường đại học, mà chính doanh nghiệp cũng là “những người thầy thực tế”. Hội sẽ hỗ trợ cung cấp chuyên gia ở những lĩnh vực doanh nghiệp còn thiếu, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp chia sẻ thế mạnh sẵn có để cùng nâng cao năng lực nội tại.

Thứ ba, quảng bá thương hiệu và sản phẩm khoa học - công nghệ của doanh nghiệp. TS. Bình khẳng định các sản phẩm của doanh nghiệp trong nước “không thua kém nước ngoài” và nếu doanh nghiệp khó tự nói về mình thì Hội sẽ thay mặt lên tiếng. VAA có lợi thế truyền thông thông qua các ấn phẩm như Tạp chí Đo lường, Điều khiển và Tự động hóa; Tạp chí Tự động hóa Ngày nay (bản in và điện tử) cùng mạng lưới sự kiện, đối tác quốc tế, viện nghiên cứu và trường đại học.

“Ngày hôm nay, chúng ta đã có tiếng nói chung. Không thể phát triển nếu đi đơn lẻ. Hội rất vui mừng khi những trăn trở nhiều năm qua đã bắt đầu có sự đồng lòng từ cộng đồng doanh nghiệp”, TS. Dương Nguyên Bình nhấn mạnh.

Bài và ảnh: Bích Ngọc