Hội Mã số Mã vạch Việt Nam: biến những sọc đen trắng đơn thuần trở thành tấm “hộ chiếu”

Tham dự Hội nghị có ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp Hội Việt Nam; ông Phạm Trung Giang, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức phi chính phủ (Bộ Nội vụ); ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia cùng đông đảo đại diện các hiệp hội chuyên ngành, ban lãnh đạo và hội viên của Hội.

Toàn cảnh Hội nghị

Dấu ấn 25 năm hình thành và phát triển

Sự ra đời của Hội Mã số Mã vạch Việt Nam xuất phát từ nhu cầu thực tiễn khách quan của nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình mở cửa, hội nhập.

Vào cuối thập niên 90, khái niệm “Mã số Mã vạch” vẫn còn khá mới mẻ đối với đại bộ phận doanh nghiệp trong nước. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động xuất khẩu, nhiều thị trường quốc tế đã đặt ra yêu cầu bắt buộc hàng hóa xuất khẩu phải gắn mã số mã vạch trên nhãn mác bao bì. Thực tiễn này sớm xuất hiện tại một số doanh nghiệp xuất khẩu trong nước, tiêu biểu như Nhà máy Chè Kim Anh (nay là Công ty Cổ phần Chè Kim Anh) và nhiều doanh nghiệp khác khi xuất khẩu hàng hóa sang các nước Đông Âu và một số thị trường quốc tế. Nhu cầu sử dụng mã số mã vạch vì vậy trở thành yếu tố tất yếu đối với doanh nghiệp Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Tiền thân là Ban Chuyên ngành Mã số Mã vạch Việt Nam (Ban EAN Việt Nam), Hội được thành lập chính thức vào năm 1999 trước yêu cầu cấp thiết của nền kinh tế về việc chuẩn hóa hàng hóa xuất khẩu. Đến năm 2007, Hội chính thức đổi tên thành Hội Mã số Mã vạch Việt Nam, trở thành thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Sự ra đời của Hội là một bước ngoặt chiến lược, đặt nền móng cho việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế GS1 vào thực tiễn sản xuất và lưu thông hàng hóa tại Việt Nam.

Trong quá trình phát triển, Hội đã hoàn thành sứ mệnh “phổ cập” - biến những sọc đen trắng đơn thuần trở thành tấm “hộ chiếu” bắt buộc để hàng hóa Việt Nam có thể bước vào các hệ thống bán lẻ hiện đại và chinh phục thị trường xuất khẩu.

Quá trình 25 năm hình thành và phát triển, Hội Mã số Mã vạch Việt Nam đã kiên trì thực hiện nhiệm vụ trọng tâm là đào tạo, tuyên truyền và phổ biến kiến thức về mã số mã vạch, góp phần nâng cao nhận thức, năng lực ứng dụng khoa học - công nghệ mã số mã vạch cho doanh nghiệp, cơ quan quản lý; đồng thời từng bước khẳng định vai trò là cầu nối giữa Nhà nước - Doanh nghiệp - Đội ngũ chuyên môn trong lĩnh vực mã số mã vạch và truy xuất nguồn gốc.

Sự chuyển mình cùng dòng chảy Truy xuất nguồn gốc và Minh bạch hóa

Những năm 2011 - 2020, khi thị trường thế giới đòi hỏi khắt khe hơn về an toàn thực phẩm và tính minh bạch, Hội Mã số Mã vạch Việt Nam đã nhanh chóng chuyển trọng tâm từ việc quản lý mã định danh sang xây dựng hệ sinh thái Truy xuất nguồn gốc.

Việc đẩy mạnh ứng dụng các tiêu chuẩn GS1 không chỉ giúp doanh nghiệp quản trị kho bãi hiệu quả mà còn tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng. Đây là giai đoạn Hội khẳng định vai trò cầu nối, giúp doanh nghiệp nội địa tiệm cận với các tiêu chuẩn xanh và bền vững của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trải qua 1/4 thế kỷ, Hội đã khẳng định vai trò là cầu nối quan trọng giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp. Hội đã tham gia phản biện nhiều văn bản quan trọng như Nghị định 74/2018/NĐ-CP, Quyết định 100/QĐ-TTg về truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn quốc gia về mã số mã vạch. Về công tác đào tạo, Hội đã tổ chức bồi dưỡng kiến thức cho hàng nghìn lượt cán bộ, doanh nghiệp về ứng dụng mã số mã vạch trong quản lý chuỗi cung ứng và chống hàng giả.

Thông qua các hoạt động tuyên truyền, Hội đã góp phần đưa kiến thức về mã số mã vạch từ lĩnh vực chuyên môn trở thành công cụ quen thuộc trong quản lý và kinh doanh, giúp cho doanh nghiệp tin tưởng, kinh doanh sản xuất có hiệu quả.

Ông Phó Đức Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Mã số Mã vạch Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

Định hướng giai đoạn 2026-2030: Đồng hành cùng quá trình chuyển đổi số quốc gia

Bước sang năm 2026 và giai đoạn đến năm 2030, trong bối cảnh kinh tế số và thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, Hội xác định yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý chất lượng và minh bạch thông tin.

Phương hướng hoạt động trong thời gian tới tập trung vào việc đồng hành cùng quá trình chuyển đổi số quốc gia. Cụ thể, Hội sẽ đẩy mạnh nghiên cứu và đề xuất các hướng ứng dụng thiết thực như QR code động trong quản lý thông tin hàng hóa và vận đơn; ứng dụng công nghệ RFID trong quản lý kho và kiểm soát luồng hàng nhằm tối ưu hóa hoạt động logistics.

Đồng thời, Hội tiếp tục thực hiện hiệu quả nhiệm vụ tư vấn, phản biện xã hội, tham gia xây dựng cơ chế, chính sách theo đề nghị của cơ quan có thẩm quyền. Hội cũng kiến nghị các cơ quan quản lý nhà nước như Bộ Nội vụ, Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục tạo điều kiện về cơ chế, giao nhiệm vụ nghiên cứu khoa học để Hội phát huy tốt hơn nữa vai trò của một tổ chức xã hội – nghề nghiệp chuyên ngành, hỗ trợ đắc lực cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam hội nhập quốc tế.

Với những thành tựu và dấu ấn nổi bật Hội đạt được trong thời gian qua, Liên hiệp Hội Việt Nam đã tặng Bằng khen cho tập thể Hội Mã số Mã vạch Việt Nam và tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật” cho 5 cá nhân tiêu biểu của Hội.

Ông Nguyễn Quyết Chiến, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Tổng Thư ký Liên hiệp Hội Việt Nam tặng Bằng khen và Kỷ niệm chương cho tập thể và cán nhân tiêu biểu của Hội Mã số Mã vạch Việt Nam.

Tham gia các hoạt động bên lề Hội nghị, Tổng Thư ký Liên hiệp Hội Việt Nam Nguyễn Quyết Chiến cũng đã cùng các đại biểu tham quan các gian giới thiệu sản phẩm Việt nổi bật tại không gian triển lãm Hội nghị.