Đắk Lắk: Phụ nữ Đắk Lắk trong dòng chảy khoa học công nghệ

TS.Văn Thị Phương Như (Trường Đại học Phú Yên) khảo sát đặc tính của vi khuẩn nội sinh trong cây lúa trồng trên vùng đất nông nghiệp Đông Đắk Lắk.

Từ trí tuệ khoa học đến những đóng góp thiết thực

Khoa học và công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi thành tựu nghiên cứu được vận dụng để giải quyết các vấn đề của đời sống, nâng cao hiệu quả sản xuất và cải thiện chất lượng cuộc sống. Trong hành trình ấy, phụ nữ vừa là chủ thể sáng tạo tri thức, vừa là lực lượng trực tiếp tiếp nhận, ứng dụng và lan tỏa tiến bộ khoa học – kỹ thuật trong cộng đồng.

Ở Đắk Lắk, không gian phát triển mới sau hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên mở ra nhiều cơ hội, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với việc huy động nguồn lực trí tuệ. Từ nông nghiệp, công nghiệp chế biến đến bảo vệ môi trường, chăm sóc sức khỏe, giáo dục và chuyển đổi số, mỗi lĩnh vực đều cần sự tham gia của đội ngũ trí thức, trong đó có nữ cán bộ khoa học, giảng viên, kỹ sư, bác sĩ và cán bộ kỹ thuật.

Đóng góp của phụ nữ trong khoa học không phải lúc nào cũng hiện diện qua những công trình lớn hay giải thưởng nổi bật. Đó có thể là sự kiên trì trong từng phép thử, sự chính xác trong thao tác chuyên môn, một quy trình được cải tiến hoặc giải pháp giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và nguồn lực. Những công việc thầm lặng ấy góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động chuyên môn.

Một ví dụ gần gũi là những nữ cán bộ kỹ thuật, nhà khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp. Bằng kiến thức chuyên môn và sự tận tâm, họ tham gia nghiên cứu, hướng dẫn ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, góp phần nâng cao chất lượng nông sản, tiết kiệm chi phí và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Từ những cải tiến trong quy trình canh tác đến việc chuyển giao kỹ thuật cho người dân, mỗi đóng góp thiết thực đều cho thấy vai trò của phụ nữ trong việc đưa tri thức khoa học vào đời sống, phục vụ sản xuất và phát triển bền vững.

Trong các cơ sở giáo dục, y tế, cơ quan chuyên môn và tổ chức khoa học-công nghệ, nữ trí thức còn tham gia đào tạo nhân lực, phổ biến kiến thức, nghiên cứu ứng dụng và tư vấn những vấn đề thực tiễn. Bằng năng lực chuyên môn và sự tận tâm, họ góp phần kết nối tri thức với nhu cầu của người dân, doanh nghiệp và địa phương.

Vai trò của phụ nữ trong khoa học không chỉ nằm ở khả năng tiếp cận công nghệ mới mà còn ở cách vận dụng tri thức phù hợp với thực tế. Một giải pháp có giá trị không chỉ bởi tính hiện đại mà còn ở khả năng giải quyết vấn đề cụ thể, dễ áp dụng, mang lại hiệu quả và lợi ích lâu dài cho cộng đồng.

Nữ giáo viên xã Sơn Hòa- Đắk Lắk nghiên cứu tài liệu Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk để phổ biến cho học sinh tham gia.

Đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo

Nếu trong phòng nghiên cứu, nữ trí thức góp phần tạo ra tri thức, thì ở nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các cơ sở sản xuất, phụ nữ trực tiếp đưa tiến bộ kỹ thuật vào đời sống. Họ cải tiến phương pháp canh tác, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường và từng bước ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, kinh doanh.

Với thế mạnh nông nghiệp, Đắk Lắk có nhiều điều kiện để ứng dụng khoa học – công nghệ nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản. Từ lựa chọn giống, chăm sóc cây trồng, vật nuôi đến sơ chế, bảo quản và kết nối thị trường, mỗi cải tiến đều góp phần giảm rủi ro, nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế gia đình.

Ở các buôn làng, tri thức khoa học hiện đại khi kết hợp với kinh nghiệm bản địa sẽ tạo thêm giá trị thiết thực. Phụ nữ có thể góp phần lan tỏa kiến thức sản xuất đến từng hộ, từng cộng đồng; vừa nâng cao hiệu quả kinh tế, vừa bảo tồn giá trị văn hóa và hướng đến sinh kế bền vững.

Bên cạnh nông nghiệp, phụ nữ Đắk Lắk còn phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo thông qua khởi nghiệp, phát triển hợp tác xã và các mô hình kinh doanh. Việc ứng dụng công nghệ số để quảng bá sản phẩm, bán hàng trực tuyến, truy xuất nguồn gốc và kết nối khách hàng giúp cơ sở sản xuất mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đầu năm 2026, tỉnh Đắk Lắk triển khai kế hoạch thực hiện Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026–2035”, chú trọng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đây là cơ sở thúc đẩy sáng kiến, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh do phụ nữ làm chủ.

Để phụ nữ tham gia sâu hơn vào dòng chảy khoa học - công nghệ, cần mở rộng cơ hội đào tạo, tiếp cận nguồn vốn, thiết bị và nền tảng số. Phụ nữ vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số cần được hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế; đồng thời có môi trường khuyến khích sáng kiến, ghi nhận năng lực và tạo cơ hội tham gia nghiên cứu, quản lý, tư vấn, ra quyết định.

Trong hệ thống Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật, việc tập hợp đội ngũ trí thức, thúc đẩy tư vấn, phản biện xã hội và phổ biến kiến thức khoa học – công nghệ có ý nghĩa thiết thực. Phát huy sự tham gia của nữ trí thức sẽ góp phần làm phong phú góc nhìn chuyên môn, tăng tính thực tiễn của các đề xuất và đưa tri thức khoa học đến gần hơn với cộng đồng. Đây cũng là hướng kết nối cần được quan tâm giữa nhà khoa học, cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân.

Kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10 là dịp tôn vinh những đóng góp của phụ nữ trên mọi lĩnh vực, đồng thời khẳng định yêu cầu tạo điều kiện để phụ nữ phát triển năng lực trong thời đại khoa học – công nghệ và chuyển đổi số. Với Đắk Lắk, phát huy trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần sáng tạo của phụ nữ không chỉ là vấn đề bình đẳng giới mà còn là cách khơi dậy nguồn lực quan trọng cho phát triển.

Từ phòng nghiên cứu đến cánh đồng lúa, cánh đồng mía, vườn cà phê, vườn sầu riêng…từ cơ quan chuyên môn đến những mô hình kinh tế ở buôn làng, mỗi đóng góp của phụ nữ đều có thể tạo nên giá trị khi được trao cơ hội và kết nối đúng hướng. Khi tri thức được chuyển hóa thành hành động, sáng kiến được nuôi dưỡng và thành quả được lan tỏa, phụ nữ Đắk Lắk sẽ tiếp tục khẳng định vai trò trong hành trình xây dựng quê hương phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc trong không gian phát triển mới./.