Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Lễ kỷ niệm 25 năm thành lập Viện Nghiên cứu Phát triển Phương Đông

Chiều 18/7/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Nghiên cứu Phát triển Phương Đông đã tổ chức Lễ kỷ niệm 25 năm thành lập.

Tham dự buổi lễ có đồng chí Nguyễn Văn Nên, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh; đồng chí Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đồng chí Huỳnh Thanh Nhân, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Hồ Chí Minh; GS.TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cùng đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương, tổ chức khoa học và công nghệ, cơ sở đào tạo và các đối tác của Viện.

Viện Nghiên cứu Phát triển Phương Đông được thành lập ngày 8/6/2001, là một trong những tổ chức nghiên cứu khoa học ra đời từ giai đoạn đầu hình thành và phát triển hệ thống các tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, GS.TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực bền bỉ của nhiều thế hệ lãnh đạo, nhà khoa học, chuyên gia và cán bộ của Viện trong suốt chặng đường 25 năm.

Chủ tịch Phan Xuân Dũng đánh giá, từ nền tảng ban đầu, Viện đã phát triển cả về chiều sâu và phạm vi hoạt động, quy tụ được đội ngũ trí thức tâm huyết, giàu kinh nghiệm, có khả năng tổ chức các hoạt động khoa học gắn với những vấn đề thực tiễn của đất nước.

Trong hệ thống hơn 500 các tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Viện Nghiên cứu Phát triển Phương Đông luôn được đánh giá là một trong những đơn vị hoạt động tích cực, có nhiều kết quả nổi bật và đóng góp thiết thực cho sự phát triển chung của hệ thống.

Chủ tịch Phan Xuân Dũng phát biểu tại Lễ kỷ niệm. (Ảnh: Báo Nhân dân)

Chủ tịch Phan Xuân Dũng đề nghị Viện tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, khai thác hiệu quả trí tuệ của từng nhà khoa học và sức mạnh của tập thể; nâng cao chất lượng nghiên cứu, tư vấn và phản biện; chủ động tham gia giải quyết những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển đất nước.

Đồng thời, Viện cần tiếp tục đóng góp tích cực vào nhiệm vụ tập hợp, đoàn kết và phát huy đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ; gắn hoạt động chuyên môn với chức năng, nhiệm vụ và định hướng phát triển chung của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Báo cáo tại Lễ kỷ niệm cho thấy, Viện đã thực hiện hơn 20 đề tài khoa học, tổ chức trên 50 hội thảo, tọa đàm khoa học cấp quốc gia và quốc tế. Nội dung nghiên cứu khá đa dạng, từ kinh tế tri thức, phát triển kinh tế tư nhân, đổi mới giáo dục, tự chủ đại học đến văn hóa, du lịch, nông nghiệp, năng lượng sinh học và các vấn đề phát triển đô thị.

Thông qua các diễn đàn khoa học, Viện đã tập hợp được nhiều chuyên gia, nhà quản lý và nhà khoa học tham gia trao đổi, cung cấp luận cứ, đề xuất giải pháp đối với những vấn đề quan trọng của đất nước và các địa phương.

Đáng chú ý, Viện từng tổ chức chuỗi 10 hội thảo tại nhiều vùng, miền để lấy ý kiến của các nhà khoa học, chuyên gia và cán bộ quản lý về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Kết quả của các hội thảo đã góp thêm những luận cứ khoa học phục vụ quá trình nghiên cứu, xây dựng chủ trương đổi mới giáo dục; các ý kiến được tập hợp, xuất bản và tái bản nhiều lần.

Các hoạt động này không chỉ tạo dấu ấn chuyên môn của Viện mà còn trực tiếp góp phần thực hiện chức năng tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; khẳng định khả năng tập hợp trí tuệ của đội ngũ chuyên gia đa ngành trong nghiên cứu và kiến nghị chính sách.

Bên cạnh đó, Viện đã quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành tham gia tư vấn chính sách cho Thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương; đề xuất các định hướng, giải pháp liên quan đến kinh tế, giáo dục, văn hóa, nông nghiệp, thể chế và phát triển đô thị.

Gắn nghiên cứu khoa học với phổ biến kiến thức và trách nhiệm xã hội

Cùng với nghiên cứu và tư vấn chính sách, Viện cũng rất chú trọng đến hoạt động thông tin, truyền thông và phổ biến kiến thức. Việc xây dựng, duy trì Tạp chí Phương Đông đã tạo thêm một diễn đàn trao đổi học thuật, cung cấp thông tin về những vấn đề của Việt Nam, khu vực và thế giới.

Thông qua các bài nghiên cứu, bình luận và phổ biến tri thức, Tạp chí Phương Đông góp phần đưa kết quả nghiên cứu đến với đông đảo bạn đọc, bổ sung một kênh thông tin trong hệ thống báo chí, xuất bản và phổ biến kiến thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Tinh thần trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức thuộc Viện cũng được thể hiện rõ trong thời kỳ dịch Covid-19. Viện đã tham gia tổ chức hơn 800 chuyến xe miễn phí, hỗ trợ khoảng 18.000 người dân Phú Yên bị mắc kẹt tại các tỉnh, thành phố trở về quê an toàn.

Hoạt động này thể hiện sự kết hợp giữa trí tuệ, trách nhiệm và tinh thần nhân văn; góp phần lan tỏa hình ảnh đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ luôn đồng hành với nhân dân, hướng hoạt động chuyên môn vào phục vụ cộng đồng.

GS.TS. Trình Quang Phú, Viện trưởng Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Phương Đông phát biểu. (Ảnh: Báo Nhân dân)

Đóng góp vào quá trình phát triển hệ thống Liên hiệp Hội ở phía Nam

Không chỉ tập trung xây dựng đơn vị, Viện Nghiên cứu Phát triển Phương Đông còn tham gia vào quá trình củng cố, kết nối và mở rộng hoạt động của hệ thống Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tại khu vực phía Nam.

Các nhà khoa học, chuyên gia của Viện đã có những đóng góp trong việc hỗ trợ hình thành, xây dựng và phát triển một số Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật địa phương; tăng cường kết nối giữa các tổ chức khoa học và công nghệ, các hội chuyên ngành với cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và đội ngũ trí thức tại địa bàn.

Viện cũng tích cực vận động, kết nối trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tham gia các chương trình nghiên cứu, tư vấn và đóng góp cho đất nước. Hoạt động này phù hợp với nhiệm vụ tập hợp, đoàn kết trí thức, mở rộng mạng lưới chuyên gia và thu hút nguồn lực trí tuệ của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Qua đó, Viện không chỉ là một tổ chức trực thuộc thụ hưởng sự định hướng, hỗ trợ của cơ quan chủ quản mà còn trở thành một nhân tố tích cực, góp phần mở rộng không gian hoạt động và tăng cường hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tại khu vực phía Nam.

Mở rộng hợp tác quốc tế, tăng cường đối ngoại nhân dân

Hoạt động hợp tác quốc tế là một trong những lĩnh vực được Viện quan tâm trong nhiều năm. Viện đã xây dựng quan hệ với các viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức khoa học tại Hoa Kỳ, Pháp, Australia, Đài Loan (Trung Quốc), các nước ASEAN và Liên bang Nga.

Nổi bật là quan hệ hợp tác với Trường Đại học Năng lượng Quốc gia Moscow và một số trường đại học của Liên bang Nga. Các chương trình hợp tác đã góp phần thúc đẩy trao đổi học thuật, nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực và tăng cường quan hệ hữu nghị giữa giới khoa học hai nước.

Thông qua các hoạt động này, Viện góp phần thực hiện nhiệm vụ hợp tác quốc tế và đối ngoại nhân dân của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, kinh nghiệm và nguồn lực khoa học từ bên ngoài phục vụ phát triển đất nước.

Tại Lễ kỷ niệm, thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Đoàn Chủ tịch Hội đồng Trung ương Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức trao Huân chương Độc lập hạng Ba của Chủ tịch nước tặng tập thể Trường Đại học Năng lượng Quốc gia Moscow và Huân chương Lao động hạng Nhất tặng GS.TS Nikolay Rogalev, Hiệu trưởng Nhà trường, ghi nhận những đóng góp cho công tác đào tạo nguồn nhân lực và phát triển quan hệ hợp tác khoa học, giáo dục tốt đẹp giữa Việt Nam và Liên bang Nga.

Chủ tịch Phan Xuân Dũng trao Huân chương Độc lập hạng Ba cho trường Đại học Năng lượng Quốc gia Moscow. (Ảnh: Báo Nhân dân)

Tiếp tục phát huy tinh thần “Trí tuệ – Sáng tạo – Cống hiến”

Ghi nhận những thành tích trong quá trình xây dựng và phát triển, tại Lễ kỷ niệm, Viện Nghiên cứu Phát triển Phương Đông đã được Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh tặng Cờ truyền thống; Đoàn Chủ tịch Hội đồng Trung ương Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam trao tặng Cờ thi đua xuất sắc.

Một số cá nhân của Viện được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh; Tạp chí Phương Đông được nhận Bằng khen của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; nhiều cá nhân được trao Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật”.

Quang cảnh Lễ kỷ niệm

Chặng đường 25 năm đã tạo dựng nền tảng quan trọng để Viện Nghiên cứu Phát triển Phương Đông bước vào giai đoạn phát triển mới. Dưới sự định hướng và quản lý của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Viện cần tiếp tục đổi mới mô hình hoạt động, nâng cao chất lượng nghiên cứu và tư vấn, phát triển đội ngũ chuyên gia, đẩy mạnh phổ biến kiến thức, chuyển giao kết quả nghiên cứu và mở rộng hợp tác quốc tế.

Những kết quả của Viện không chỉ góp phần xây dựng uy tín của một tổ chức khoa học và công nghệ mà còn đóng góp vào việc nâng cao vị thế, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam - tổ chức đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Lễ kỷ niệm