Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững tài nguyên biển đảo

Hội Khoa học Kỹ thuật Biển tỉnh Khánh Hòa là tổ chức xã hội tự nguyện của lực lượng khoa học, công nghệ, kinh tế và bảo vệ môi trường biển, được thành lập từ năm 2000, đến nay Hội đã có gần 100 hội viên là các cán bộ quản lý, cán bộ khoa học trong các lĩnh vực nghiên cứu, đào tạo, bảo vệ môi trường biển và các nhà kinh doanh, khai thác tài nguyên thiên nhiên biển.
Ban chấp hành Hội Khoa học Kỹ thuật Biển Khánh Hòa nhiệm kỳ 2013-2018 (Ảnh Internet

Chia sẻ với chúng tôi, PGS.TS Võ Sĩ Tuấn – Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ  thuật Biển tỉnh Khánh Hòa cho biết, với vai trò tập hợp các cơ quan quản lý, cơ quan khoa học, trường đại học, đơn vị doanh nghiệp và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực khoa học biển và kinh tế biển, bảo vệ môi trường biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, một trong những trọng tâm quan trọng về hoạt động của Hội là tập hợp, đoàn kết lực lượng làm công tác khoa học, công nghệ, kinh tế và bảo vệ tài nguyên môi trường biển thuộc mọi thành phần kinh tế và lĩnh vực hoạt động xã hội, điều hòa và phối hợp hoạt động của các hội viên để cùng nhau phát triển các hoạt động nhằm phát huy tiềm năng trí tuệ của những người làm công tác khoa học, công nghệ, kinh tế và bảo vệ tài nguyên môi trường biển trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

PGS.TS Tuấn cho biết thêm, chúng tôi còn tham gia tư vấn, phản biển xã hội những vấn đề thuộc lĩnh khoa học công nghệ, kinh tế và bảo vệ môi trường. Điển hình là trong nhiệm kỳ 2006-2012, Hội đã phối hợp và triển khai thành công 4 đề tài khoa học; tham gia tư vấn, đánh giá 12 vấn đề liên quan đến phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường biển tại các hội thảo khoa học trên toàn quốc; tham gia 6 hoạt động phản biện các dự án và đề tài khoa học…

Nhằm tiếp tục phát triển hơn nữa, trong năm 2017 này, chúng tôi sẽ tăng cường phổ biến khoa học công nghệ, khuyến khích và có cơ chế hỗ trợ phù hợp để các hội viên công bố các tài liệu khoa học phục vụ cho phát triển bền vững; tăng cường hoạt động gắn kết các tổ chức khoa học công nghệ với các doanh nghiệp nhằm ứng dụng các thành tựu khoa học vào thực tiễn; tiếp tục tham gia thực hiện một số nội dung nghiên cứu khoa học thuộc các dự án quốc tế…, PGS.TS Tuấn nói.

Ngoài ra, Hội còn phổ biến huấn luyện kiến thức cho hội viên, hướng dẫn hội viên tuân thủ pháp luật, chế độ, chính sách của nhà nước và điều lệ hội. Tích cực góp phần vào sự nghiệp nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, nhất là việc đào tạo thế hệ trẻ và phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ, bảo vệ môi trường biển cho quần chúng nhân dân.

Ngay từ những ngày đầu thành lập đến nay Hội đã có nhiều hoạt động nghiên cứu phối hợp, phản biện xã hội như tổ chức thành công 2 hội thảo: “Khai thác tiềm năng và xây dựng Vân Phong thành vùng kinh tế trọng điểm Quốc gia” và “Các giải pháp thúc đẩy kinh tế vùng Vịnh Vân Phong”. Tại những hội thảo này, Hội đã cung cấp một khối lượng thông tin tổng quát, khoa học cùa các ngành, các đơn vị đã có những nghiên cứu sâu và quy hoạch cho các hướng phát triển tại khu vực vịnh Vân Phong, ngoài ra còn tìm và đề xuất những giải pháp nhằm xúc tiến nhanh sự phát triển kinh tế vùng vịnh Vân Phong. Và thật sự không ngờ, kết quả của hai thảo đã mang lại nhiều giải pháp lớn như nhanh chóng hoàn thành các thủ tục pháp lý để Vân Phong nhanh chóng chính thức là một khu kinh tế mở với các cơ chế, chính sách rất ưu đãi. Sự ưu đãi này không nhằm mục tiêu cạnh tranh với các cảng nội địa mà chủ yếu là cạnh tranh với các siêu cảng trung chuyển quốc tế truyền thống của khu vực, giành lại phần của Việt Nam đã bị mất bấy lâu nay và giành thêm một phần nữa nhờ ưu thế của Vân Phong với các siêu cảng nói trên.

Trong những năm qua, Hội còn phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND thành phố Nha Trang….. thực hiện khảo sát, điều tra, nghiên cứu thử nghiệm, đề xuất các giải pháp quản lý, khai thác, bảo tồn, phát triển bảo vệ môi trường biển như đánh giá khả năng và xây dựng phục hồi rạn san hô khu vực Thủy Triều Khánh Hòa (Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, năm 2011); Nghiên cứu cơ sở khoa học để bảo vệ đa dạng sinh học Vịnh Bình Cang-Nha Phu (Sở Khoa học và Công nghệ, năm 2012); xây dựng Bộ bản đồ nhạy cảm đường bờ tỉnh Khánh Hòa phục vụ công tác ứng phó sự cố tràn dầu tỉnh Khánh Hòa (Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, năm 2013); Đánh giá tác động của nghề khai thác tôm hùm giống đến cảnh quan môi trường và nguồn lợi thủy sản Vịnh Nha Trang (Sở Khoa học và Công nghệ, năm 2014);  Tham gia thực hiện dự án Quản lý bền vững rạn san hô huyện Ninh Hải – Ninh Thuận do Viện Hải dương học chủ trì. Khảo sát đa dạng sinh học trong Khu bảo tồn biển Vịnh Nha Trang (UBND thành phố Nha Trang - Ban quản lý Vịnh Nha Trang chủ trì, năm 2015-2016) đã đánh giá được hiện trạng, xu thế, tác động và đề xuất giải pháp để xây dựng lại kế hoạch quản lý, điều chỉnh lại phân vùng Vịnh Nha Trang. Trong năm 2014-2015, Hội Biển Khánh Hòa đã tham gia vào dự án Greenfin do Viện Hải Dương Học chủ trì (Dự án quốc tế Green Fin góp phần cải thiện các hoạt động về lặn biển tại Việt Nam và quản trị đại dương với Bộ Luật ứng xử GF được áp dụng đối với các chính sách quản lý tài nguyên và du  lịch). Việc bảo vệ các rạn san hô, thảm cỏ biển, nơi cư trú của các loài và đa dạng sinh học cũng đang rất cần có những giải pháp bảo vệ hữu hiệu như cách ứng xử của con người với môi trường. Dự án đã tuyên truyền cho các cơ sở kinh doanh du lịch lặn biển tại Nha Trang và phát các poster, tờ rơi cho du khách bộ quy tắc ứng xử với môi trường khi tham gia hoạt động du lịch biển đảo. 

Hội còn tham gia nhiều tham luận được đánh giá cao như “Tầm nhìn phát triển kinh tế Biển Việt Nam” tổ chức tại Hà Nội với các tham luận “Cơ sở khoa học phục vụ quản lý các ngành kinh tế Biển Việt Nam” và “Tiềm lực phát triển kinh tế Biển Việt Nam”; Hội thảo “Phát triển du lịch bền vững trong chiến lược Biển Khánh Hòa” có báo cáo về Bảo vệ môi trường biển trong phát triển du lịch Biển Khánh Hòa. Hội thảo “Quy hoạch phát triển và bảo vệ biển đảo Việt Nam” tổ chức tại Vũng Tàu...

Trong hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức cho các thành viên, Hội đã tham gia tổ chức các hoạt động tuyên truyền về môi trường và bảo vệ chủ quyền biển đảo nhân dịp Tuần Lễ Biển và Hải Đảo Việt Nam và ngày Môi trường thế giới hàng năm. Tham gia tích cực trong Festival biển 2015 tổ chức tại Nha Trang, Viện Hải dương học, Công ty CP du lịch Long Phú, Công ty TNHH MTV NGK Yến sào Khánh Hòa đã được giao các nhiệm vụ tham gia Festival, trong đó Viện Hải dương triển lãm với chủ đề Trí thức đồng hành cùng tình yêu biển đảo.

Năm 2014 – 2015, Viện Hải Dương Học đã tổng hợp được các bài viết của các thành viên trong Hội Khoa Học Kỹ thuật Biển Khánh Hòa để xuất bản 2 số chuyên đề về Vịnh Vân Phong và Vịnh Nha Trang trong Tuyển Tập Nghiên Cứu Biển của Viện Hải Dương Học. Hai chuyên đề này đã tổng quan được các số liệu về điều kiện tự nhiên, môi trường, nguồn lợi sinh vật của vịnh Vân Phong và Nha Trang, các số liệu này sẽ là cơ sở khoa học giúp các nhà quàn lý trong việc hoạch định chính sách khai thác và phát triển hai vịnh vịnh biện Nha Trang và Vân Phong một cách hiệu quả và bền vững.

Trong năm 2017 này, chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường công tác phổ biến khoa học công nghệ, khuyến khích và có cơ chế hỗ trợ phù hợp để các hội viên tăng cường công bố các tài liệu khoa học phục vụ cho phát triển bền vững ở tỉnh Khánh Hòa; Xây dựng mô hình liên kết giữa các nhà khoa học và doanh nghiệp trong đề tài khoa học về quản lý và phục hồi hệ sinh thái cho mục tiêu phát triển du lịch bền vững; Tăng cường phối hợp với các cơ quan liên quan trong công tác tuyên truyền về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững tài nguyên biển đảo; Tích cực tham gia các hoạt động của Liên Hiệp các Hội KHKT Tỉnh Khánh Hòa tổ chức; đặc biệt chú trọng công tác tư vấn, phản biện, giám định xã hội, PGS.TS Tuấn cho biết.

Tác giả bài viết: HT