Thư viện điện tử thư viện số - giải pháp phát triển văn hóa đọc

Trong hai ngày 6 và 7/6, tại Hà Nội, Hội Thư viện Việt Nam tổ chức Hội nghị Tập huấn “Nâng cao kỹ năng tổ chức phục vụ người đọc trong các thư viện điện tử - thư viện số Việt Nam”.
Ths Nguyễn Hữu Giới – Chủ tịch Hội Thư viện Việt Nam phát biểu khai mạc

Phát biểu khai mạc, Ths Nguyễn Hữu Giới – Chủ tịch Hội Thư viện Việt Nam cho biết, với vấn đề thư viện điển tử - thư viện số sẽ nhằm cung cấp những kỹ năng mới, kiến thức mới ngành thư viện để nâng cao chất lượng ngành thư viện càng ngày càng phát triển hơn. Chính những điều này sẽ giúp cho bạn đọc tra cứu tiện lợi, hữu ích, bảo đảm cho bạn đọc sử dụng truy cập các dữ liệu của thư viện  và các hệ thống thông tin khác với mục đích đáp ứng, phát triển nhu cầu thông tin của họ.

TS Nguyễn Trọng Phượng – Thư viện Quốc gia cho biết, thư viện điện tử là thư viện sử dụng các phương tiện điện tử trong thu thập, lưu trữ, xử lý, tìm và phổ biến thông tin dưới dạng số. Vốn tài liệu số có thể lưu trữ và truy cập tại chỗ hoặc từ xa qua mạng máy tính.

Các dữ liệu dạng chữ, hình ảnh âm thanh…sử dụng trên máy tính và được máy tính nhận biết đúng định dạng, được gọi chung là dữ liệu số. Quá trình chyển các dạng dữ liệu truyền thống như bản viết tay, bản in trên giấy, hình ảnh sang chuẩn dữ liệu trên máy tính và được máy tính nhận biết gọi là số hoá tài liệu. Như vậy, số hoá tài liệu là chuyển đổi tài liệu thư viện từ dạng truyền thống sang dạng điện tử và lưu trữ trên máy tính nhằm bảo quản  chia sẻ và phục vụ trực tuyến. Việc số hoá tài liệu sẽ giúp lưu trữ, truy xuất, chia sẻ, tìm kiếm thông tin một cách nhanh chóng dễ dàng nhất.

Trọng tâm của thư viện là hỗ trợ người dùng tin trong việc tra cứu tài liệu. Dựa vào các chức năng tìm kiếm trên máy có thể khai thác nhanh chóng và hiệu quả những tài liệu của thư viện hiện nay.

hoi thu vien 2

TS Nguyễn Trọng Phượng – Thư viện Quốc gia

Theo Ths Cao Minh Kiểm – Tổng thư ký Hội Thông tin KH&CN Việt Nam cho biết, hiện nay khai thác  dịch vụ thư viện điện tử - thư viện số là loại hình dịch vụ thư viện đặc biệt dành cho một số bạn đọc nhất định để đáp ứng yêu cầu đọc và sử dụng tài liệu số - điện tử theo phương thức từ xa. Bạn đọc được cấp quyền truy cập từ xa đến một số nguồn tin điện tử.

Ths Kiểm cho biết thêm, với dịch vụ điện tử thư viện bạn đọc có thể khai thác nguồn tin điện tử 24/24, nếu như bạn đọc có tài khoản truy cập, có thể truy cập nguồn tin điện tử từ bất cứ máy tính nào có kết nối internet. Ngoài ra không phải thanh toán chi phí bổ sung cho thời gian hoặc số lần truy cập nguồn tin.

Số hoá tài liệu hiện nay là giải pháp tối ưu cho việc linh động và làm mềm dẻo hoá vốn tài liệu thư viện trong điều kiện tài chính còn hạn chế. Xây dựng thư viện số, thư viện điện tử đang là mục tiêu hướng tới của ngành thư viện của Việt nam. Hiện nay rất nhiều thư viện đang triển khai tạo lập thư viện số, số hoá là một việc làm quan trọng và cần một tầm nhìn chiến lược dựa trên xu hướng phát triển  của công nghệ và các yêu cầu cấp thiết cần phải số hoá tài liệu, đó là một quy trình gồm những công đoạn phức tạp để tạo ra những bộ sưu tập tài liệu số nhằm bảo quản tạo lập nguồn dữ liệu số cho thư viện, có thể chia sẻ trong mạng nội bộ hay phục vụ trực tuyến, Ths Kiểm cho biết thêm.

Tại hội nghị tập huấn, các đại biểu đã trao đổi và thảo luận đưa ra nhiều ý kiến, đa phần đều cho rằng việc chia sẻ thông tin rộng khắp về cả không gian và thời gian, không hạn chế số lượng độc giả, đối tượng, khối lượng phục vụ, phương thức khai thác thông tin nhanh chóng, thuận lợi phù hợp cho nhiều mục đích sử dụng khác nhau, nhiều đối tượng khác nhau. Rút ngắn quá trình tìm kiếm, cung cấp thông tin một cách thuận tiện, cập nhật và đạt hiệu quả cao nhất.

Tác giả bài viết: HT