15:26 ICT Thứ bảy, 18/11/2017
Rss Feed

Trí thức KH&CN tiêu biểu 2017: KS Phạm Văn Thành – Tác giả của mô hình biogas VACVINA cải tiến

Đăng lúc: Thứ ba - 24/10/2017 09:57 - Người đăng bài viết: Cộng tác viên

 

Trong những năm gần đây, phong trào chăn nuôi phát triển rộng khắp các vùng nông thôn trên cả nước đem lại hiệu quả kinh tế cao cho các hộ chăn nuôi. Tuy nhiên, do phát triển ồ ạt nên môi trường nông thôn nhiều nơi bị ô nhiễm nghiêm trọng do chất thải chăn nuôi.

KS Phạm Văn Thành

KS Phạm Văn Thành

Việc thu gom và xử lý chất thải chăn nuôi là một bài toán khó giải đối với nhiều vùng nông thôn. Trước thực trạng đó, KS Phạm Văn Thành – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và phát triển cộng đồng nông thôn (CCRD) thuộc Hội Làm vườn Việt Nam đã nghiên cứu cải tiến kỹ thuật hầm biogas (trên cơ sở kế thừa và phát huy những ưu điểm và khắc phục nhược điểm của các loại hầm khác, dễ xây dựng, phù hợp với trình độ chung của thợ xây các vùng nông thôn, tiết kiệm được tối ưu diện tích đất khi kết hợp liên hoàn với hố xí tự hoại, giá thành hạ và đáp ứng được các quy mô chăn nuôi khác nhau ở các vùng nông thôn) và nhân rộng trên toàn quốc góp phần xử lý an toàn chất thải chăn nuôi, tạo khí đốt phục vụ sinh hoạt và bảo vệ môi trường.

Tranh thủ các nguồn tài trợ quốc tế khác nhau thông qua việc tự huy động các nguồn lực, đặc biệt là nguồn tài trợ phi chính phủ nước ngoài (KOICA/Hàn Quốc, EEP Mekong/ Phần Lan, ETC /Hà Lan…), KS Phạm Văn Thành và cộng sự đã thúc đẩy phát triển mô hình biogas VACVINA cải tiến ra nhiều tỉnh: Hòa Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Trà Vinh…Chương trình này cũng đã góp phần quan trọng cho các địa phương thực hiện thành công “Chương trình xây dựng Nông thôn mới”. Trong những năm qua, KS Thành và cộng sự đã tổ chức tập huấn chuyển giao công nghệ và đào tạo 260 cán bộ kỹ thuật cho các địa phương về kỹ năng xây dựng và vận hành các công trình biogas. Ông và cộng sự đã hướng dẫn cho người dân xây dựng hơn 4.600 mô hình biogas hoạt động hiệu quả, giúp người dân ở các địa phương tiếp cận sử dụng hiệu quả năng lượng tái tạo (biogas) phục vụ sinh hoạt, giảm chặt phá rừng và bảo vệ môi trường. Với số mô hình đã triển khai đã nâng tổng số công trình biogas trong Mạng lưới của Hội Làm vườn Việt Nam lên 17.650 công trình. Hiệu quả lớn nhất mà hầm biogas VACVINA cải tiến mang lại là vừa sử dụng có hiệu quả các chất thải chăn nuôi, chuồng trại chăn nuôi lợn, gà, trâu, bò rất sạch sẽ, không có ruồi muỗi, vừa tạo ra nguồn nhiên liệu gas để đun nấu không phải trả tiền, tránh được tình trạng chặt phá rừng lấy củi. Bên cạnh đó vừa có lượng phân bón, sau khi xử lý tại hầm, gas thải ra rất đảm bảo vệ sinh, cây cối dễ hấp thu, rau màu sử dụng loại phân này không mang mầm dịch bệnh, giun sán… 

Với những kết quả tích cực đó, KS Thành và cộng sự đã tổ chức 240 hội nghị “đầu bờ” để tuyên truyền nâng cao nhận thức cho trên 12.000 hộ nông dân thuộc 8 tỉnh nói trên về vấn đề liên quan, nâng cao nhận thức của người dân về phát triển chăn nuôi và bảo vệ môi trường nhằm nhân rộng mô hình ra nhiều địa phương. Thông qua các cuộc hội nghị “đầu bờ” đã thúc đẩy áp dụng các công nghệ sinh học (công nghệ khí sinh học và công nghệ sản xuất phân bón sinh học ở quy mô hộ gia đình) góp phần phát triển nông nghiệp bền vững và bảo vệ môi trường; Phát triển các mô hình VAC thích ứng với biến đổi khí hậu.

Với cương vị và vai trò là Giám đốc của Trung tâm CCRD, KS Phạm Văn Thành cũng đã triển khai nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, áp dụng vào xây dựng nông nghiệp bền vững trên cơ sở phát triển mô hình sản xuất phân hữu cơ sinh học ở hộ gia đình nhằm nâng cao hiệu quả của hệ thống canh tác tổng hợp VAC. Tiêu biểu là đề tài: “Xây dựng quy trình sản xuất phân bón sinh học từ phế thải nông nghiệp và bã thải biogas” do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) giao từ 2005.

Kết quả của đề tài là đã đưa ra được quy trình công nghệ sản xuất phân bón sinh học từ phế thải nông nghiệp và bã thải biogas đơn giản, dễ áp dụng, mang lại nhiều lợi ích về tất cả các mặt: kinh tế - xã hội - môi trường. Trong thời gian từ năm 2010 đến năm 2017,  KS Thành đã tranh thủ được nguồn tài trợ của các tổ chức quốc tế và động viên tập thể cán bộ của Trung tâm CCRD trong việc phối hợp với Hội Làm vườn ở các tỉnh để áp dụng kết quả của đề tài nói trên vào thực tiễn.

Ngoài việc nâng cao nhận thức về sản xuất nông sản sạch và bảo vệ môi trường, KS Thành và cộng sự đã tập trung hướng dẫn, chuyển giao công nghệ sản xuất phân sinh học tới bà con nông dân ở các vùng để nhân rộng mô hình. Thông qua việc phối hợp với Hội Làm vườn ở các tỉnh đã tuyên truyền, khích lệ và động viên trên 2400 hộ nông dân nòng cốt ở các tỉnh áp dụng mô hình này, trong đó đặc biệt phải kể đến đồng bào vùng dân tộc thiểu số ở Hòa Bình, Sơn La, Thanh Hóa, Quảng Bình và Điện Biên. Bình quân mỗi năm các hộ tham gia sản xuất được trên 8.000 tấn phân bón sinh học.

Tranh thủ nguồn tài trợ của Liên minh Châu Âu (EU), của Tổ chức Nông lương Thế giới của LHQ (FAO/UN) và AUSAID (Úc),  KS Thành đã trực tiếp điều hành Trung tâm CCRD phối hợp với VACVINA ở các địa phương để chuyển giao kỹ thuật và xây dựng một số mô hình VAC thích ứng với điều kiện biến đổi khí hậu nhằm ổn định sinh kế cho bà con nông dân.

Trong 2 năm (2012, 2013) KS Thành và cộng sự đã phối hợp với Hội Làm vườn các tỉnh: Thanh Hóa, Sóc Trăng, An Giang, Mạng An ninh lương thực và Giảm nghèo (CIFPEN, gồm 51 đơn vị thành viên của Liên hiệp Hội Việt Nam)  trong việc nghiên cứu và hoàn thiện một số mô hình: Trồng thanh long ruột đỏ, nuôi cua đồng, nuôi cá rô đầu vuông, nuôi gà và heo sử dụng đệm lót sinh học,… Tổng số hơn 60 mô hình thực hiện ở 3 tỉnh trên đều cho năng suất và hiệu quả kinh tế cao và được đánh giá là các giải pháp sinh kế ổn định, đồng thời có thể nhân rộng, tăng thu nhập cho bà con nông dân. Hiện nay các mô hình này đang được tiếp tục duy trì ổn định và làm điểm để thăm quan, học tập và chia sẻ kinh nghiệm về giảm nghèo và phát triển sản xuất nông nghiệp thích ứng với “biến đổi khí hậu”.

Các mô hình này đã được Tổ chức Nông lương Thế giới của Liên hợp quốc (FAO) Rất quan tâm. Tổ chức FAO đã xem các mô hình này là một trong những điển hình và đã thực hiện một phóng sự tuyên truyền về một giải pháp tích cực cho nông nghiệp quy mô gia đình nhân Ngày An ninh lương thực Thế giới 2013, nhằm nhân rộng sang các nước đang phát triển của Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (FAO/Vietnam Farm Biogas: http://www.thebioenergysite.com/articles/316/viet-nam-farm-biogas).

Với tư cách là Giám đốc Trung tâm CCRD, KS Phạm Văn Thành vẫn không ngừng học tập và tự nâng cao năng lực cho mình về chuyên môn, ngoại ngữ, công nghệ thông tin và các kỹ năng chuyên gia khác… để thực hiện nhiệm vụ được giao. Bên cạnh đó ông cũng nỗ lực huy động các nguồn lực trong nước và quốc tế /nguồn tài trợ, cũng như phát triển mối quan hệ hợp tác với các ban ngành, các tổ chức trong nước, các tổ chức quốc tế để thực hiện nhiệm vụ và mục tiêu chiến lược của Trung tâm. Vì vậy, ngoài nhiệm vụ làm Giám đốc Trung tâm CCRD, KS Thành được đông đảo các tổ chức thành viên của Liên hiệp Hội Việt Nam bầu chọn làm Chủ tịch Mạng An ninh Lương thực và Giảm nghèo và Liên minh Đất đai. Cùng với mạng lưới và Liên minh này, ngoài việc cung cấp công nghệ và khoa học kỹ thuật tiên tiến cho phát triển nông nghiệp bền vững, KS Thành cũng có nhiều đóng góp cho các hoạt động tư vấn, phản biện về các chính sách an ninh lương thực quốc gia, và giám sát xã hội về quản trị đất đai hiệu quả.

Là người đứng đầu Trung tâm CCRD, KS Phạm Văn Thành đã luôn chú trọng việc tuyển dụng, phân công, sắp xếp đội ngũ cán bộ phù hợp với khả năng, năng lực để phát huy tiềm năng phục vụ tốt công việc. Ông cũng thường xuyên khuyến khích và cử cán bộ tham gia các chương trình tập huấn, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng làm việc, động viên mọi cố gắng sáng tạo, tạo điều kiện tốt nhất để cán bộ tham gia học tập và rèn luyện.

Với những đóng góp tích cực trong hoạt động nghiên cứu khoa học và vận động trí thức, Hội đồng xét chọn tôn vinh trí thức tiêu biểu của Liên hiệp Hội Việt Nam đã quyết định vinh danh KS Phạm Văn Thành là Trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu năm 2017 và đề nghị Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.

 

KS Phạm Văn Thành sinh ngày 20/9/1952 tại xã Chương Dương, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình.

Đơn vị công tác hiện nay: Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu & Phát triển cộng đồng nông thôn thuộc Hội Làm vườn Việt Nam.

Chức vụ Hội hiện nay: Ủy viên thường vụ Hội Làm vườn Việt Nam; Chủ tịch Mạng An ninh lương thực và Giảm nghèo (CIFPEN); Chủ tịch Liên minh Đất đai (LANDA).

Tác giả bài viết: Quỳnh Chi
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

a11

ddkhtt1

Bản tin PBKT số 159/2017 new (1)

Market Ban tin so 159 chuan 1 small

Phổ biến kiến thức theo Chuyên đề new (1)

Chuyen de Pho bien kien thuc thang 9 (final) 1 copy small