03:33 ICT Thứ hai, 01/05/2017
Rss Feed

Đẩy mạnh vai trò Thành viên của Liên hiệp hội Việt Nam trong Ủy Ban quốc gia về ứng phó Biến đổi khí hậu

Đăng lúc: Thứ hai - 29/02/2016 10:29 - Người đăng bài viết: Cộng tác viên

 

Ảnh internet

Ảnh internet

Biến đổi khí hậu ( BĐKH) và cuộc chiến ứng phó BĐKH là những thách thức lớn nhất của nhân loại trong thế kỷ 21. Theo các đánh giá của các nhà khoa học, Việt Nam là nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của BĐKH ở khi vực Đông Nam Á.

Trong thập kỷ qua, Đảng và Chính phủ luôn coi trọng và quan tâm chỉ đạo công tác ứng phó  biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường. Nhiều chủ trương, chính sách và giải pháp được đưa ra, trong đó nổi bật lên là thúc đẩy sự tham gia của các tổ chức chính trị xã hội trong đó có Liên hiệp các hội Khoa học và kỹ Thuật Việt Nam ( Liên hiệp hội Việt Nam) trong lĩnh vực này

          Quyết định số 43/QĐ-TTg ngày 9 tháng 1 năm 2012 của Thủ tướng chính phủ về việc thành lập Ủy ban quốc gia về biến đổi khí hậu ( Ủy ban Quốc gia) trong đó Chủ tịch Liên hiệp hội Việt Nam là Ủy viên của Ủy ban Quốc gia đã khẳng định vị trí và vai trò của Liên hiệp hội Việt Nam trong lĩnh vực này. Đây là một vinh dự, đồng thời là trách nhiệm nặng nề của giới trí thức KH&CN Liên hiệp hội Việt Nam.

         Với 77 Tổng hội/Hội ngành trung ương, 62 Liên hiệp Hội tỉnh/thành và 600 tổ chức KH&CN trong đó hơn 400 tổ chức trực thuộc Cơ quan Trung ương Liên hiệp hội Việt Nam, một hệ thống xuyên suốt cả nước với 2,3 triệu trí thức KHCN, Liên hiệp hội Việt Nam đã tích cực tham gia vào cuộc chiến ứng phó khí hậu với các hoạt động đa dạng, phong phú và thiết thực

           Trước hết, nhận thấy bản chất phức tạp của BĐKH và những ảnh hưởng khó nhận biết của nó trong ngắn hạn, việc ứng phó BĐKH thực sự là một cuộc chiến cam go khi nhận thức và kiến thức chung của cộng đồng về BĐKH còn rất mơ hồ nếu không muốn nói là rất hạn chế. Không thể tiến hành các hoạt động ứng phó khi không nhận biết đúng bản chất của các hiện tượng và ảnh hưởng của nó đến mọi mặt của đời sống. Chính vì thế, LHHVN đã xác định việc tuyên truyền và phổ biến thông tin về biến đổi khí hậu phải trở thành hoạt động có tính nền tảng trong ứng phó BĐKH. Với hơn 150 tờ báo và tạp chí chuyên ngành trên cả nước, hoạt động thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức về BĐKH  đã được hệ thống báo chí này của LHHVN đăng tải thường xuyên. Không những vậy trang tin điện tử www.vusta.vn cũng thường xuyên đăng tải các bài tham luận khoa học của các chuyên gia và nhà khoa học về các vấn đề liên quan đến BĐKH như là một cách truyền đạt thông tin và quan điểm  của giới khoa học và công nghệ Việt Nam.  Đặc biệt hơn nữa là các tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc LHHVN đã có sáng kiến kết nối với các tổ chức khác nhau để lập nên Mạng các Tổ chức phi chính phủ về Biến đổi khí hậu ( Viết tắt là VNGO&CC) vào tháng 9/2008. Mạng VNGO&CC hiện có hơn 150 tổ chức NGO tham gia và đang được điều hành bởi một Ban điều hành  gồm Trung tâm SRD (Trưởng Ban) và 4 thành viên là Trung tâm MCD, Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Cộng đồng và Phát triển (COHED), Trung tâm Tư vấn Môi trường, Tài nguyên và Giảm nghèo Nông thôn (CERPA), Trung tâm Nghiên cứu và Tư vấn Quản lý Tài nguyên (CORENARM) và Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật tỉnh Đồng Tháp. Từ khi thành lập tới nay, Mạng VNGO&CC đã rất tích cực phổ biến thông tin về BĐKH như: xây dưng bộ tài liệu nâng cao nhận thức về BĐKH cho các NGO và đào tạo đội ngũ giảng viên nguồn về BĐKH, tổ chức các lớp tập huấn xây dựng và nâng cao năng lực cho các tổ chức xã hội dân sự về BĐKH,   xây dựng trang web riêng để chia sẻ thông tin, kinh nghiệm về BĐKH.  Không những vậy, các tổ chức KH&CN của LHHV còn tự phát triển trang web và các tài liệu truyền thông bao gồm sách, áp phích, hình ảnh và video liên quan đến BĐKH để cung cấp cho người dân và phục vụ nâng cao nhận thức và khả năng ứng phó BĐKH cho cộng đồng.
Bên cạnh đó LHHVN cũng đã tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo và các phong trào, chiến dịch bảo vệ môi trường và ứng phó BĐKH như  tỏ chức " ngày môi trường thế giới ", "tuần lễ sạch và xanh" để thu hút đông đảo người dân tham gia.
Có thể nói rằng các tổ chức KH&CN của LHHVN đã đóng một vai trò to lớn trong việc nâng cao nhận thức cho cộng đồng về BĐKH thông qua các hình thức  tuyên truyền và phổ biến thông tin về BĐKH nói trên

Với chức năng Tư vấn, Phản biện và Giám định xã hội ( TVPB) được Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 22/2002/QĐ-TTg và sau sửa lại là Quyết định số14/2014/QĐ-TTg,  Liên hiệp hội Việt Nam cũng đã tích cực đóng góp ý kiến cho công tác hoạch định chính sách, pháp luật và các chương trình lớn, phức tạp có tính liên ngành và đa ngành về BĐKH. Đó là các góp ý về Nghị quyết số 41/NQ –BCT của Bộ Chính trị  về BVMT và ứng phó BĐKH, góp ý về xây dựng kịch bản BĐKH của Việt Nam, Góp ý về Chương trình mục tiêu quốc gia về BĐKH giai đoạn 2012-2015 v.v. Các hoạt động TVPB về BĐKH của LHHVN đã được cơ quan soạn thảo ghi nhận và tiếp thu. Đặc biệt ý kiến đề xuất xây dựng một chương riêng về BĐKH trong Luật BVMT đã được Bộ TN&MT tiếp thu để đưa vào Luật BVMT năm 2014.

Để triển khai các hoạt động ứng phó BĐKH trong thực tiễn không thể không tiến hành các nghiên cứu khoa học bài bản. Với hơn 600 tổ chức KH&CN trong toàn hệ thống, LHHVN đã triển khai hàng chục nghiên cứu, dự án về biến đổi khí hậu như:  đánh giá đặc điểm BĐKH tại các vùng sinh thái, đánh giá các ảnh hưởng của BĐKH đến các hoạt động sản xuất kinh doanh và sinh kế của người nông dân nhất là ở đồng bằng sông Cửu Long, nghiên cứu các phương thức canh tác thích hợp cho các khu vực bị ảnh hưởng bởi BĐKH. Đặc biệt là các nghiên cứu về nhà ở của nông dân vùng Đồng Tháp Mười và dự án phục hồi khu chứng tích BĐKH ở Văn Lý, Nam Định. Những kết quả nghiên cứu này đã cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng cho các cơ quan của Chính phủ và Chính quyền địa phương phát triển các chính sách và giải pháp ưng phó BĐKH cũng như giúp người nông dân hài hoà sinh kế bền vững trong bối cảnh BĐKH đang diễn ra mạnh mẽ .

Tuy nhiên,  hoạt động ứng phó BĐKH của Liên hiệp hội Việt Nam vẫn đang gặp phải nhiều khó khăn và trở ngại liên quan đến chính sách vĩ mô và năng lực nội tại của hệ thống như sau:

1. Mặc dù Quyết định số 43/QDD-TTg ngày 9 tháng 1 năm 2012 của Thủ tướng chính phủ về việc thành lập Ủy ban quốc gia về biến đổi khí hậu ( Ủy ban Quốc gia) đã cho phép Chủ tịch Liên hiệp hội Việt NamỦy viên của Ủy ban Quốc gia về BĐKH và ngày 4 tháng 7 năm 2012 LHHVN đã giao Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường là Đầu mối thực hiện các nhiệm vụ của Ủy ban Quốc gia về BĐKH, nhưng việc cụ thể hóa vai trò, chức năng nhiệm vụ của LHHVN  với Ủy ban quốc gia chưa rõ ràng. Sự chỉ đạo và phối hợp của Văn phòng Ủy Ban quốc gia với LHHVN còn chung chung khiến cho Liên hiệp hội Việt Nam đã không thể thực hiện  được các nhiêm vụ của Ủy viên Ủy ban Quốc gia quy định tại điều 6 của Quy chế làm việc của Ủy ban Quốc gia về Biến đổi khí hậu ( Ban hành kèm theo Quyết  định số 25/QĐ- UBQGBĐKH ngày 20 tháng 3 năm 2012 của Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về biến đổi khí hậu ). Chính vì thiếu thông tin và thiếu sự hướng dẫn từ Ủy ban Quốc gia về BĐKH nên Liên hiệp hội Việt Nam đã không có cơ hội tham gia Chương trình mục tiêu quốc gia về ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2012-2015 cũng như không có cơ hội để tham mưu cho  Ủy ban Quốc gia  các nhiệm vụ liên quan đến biến đổi khí hậu cũng như các vấn đề quan trọng khác mà Liên hiệp hội Việt Nam quan tâm.

Về năng lực nội tại, mặc dù Liên hiệp hội Việt Nam có một hệ thống đông đảo các tổ chức KH&CN cũng như các nhà khoa học và chuyên gia về môi trường và biến đổi khí hậu nhưng năng lực tổ chức và thể chế cho công tác ứng phó BĐKH còn rất nhiều hạn chế, thể hiện ở các điểm sau đây:

- Thiếu tầm nhìn chiến lược về công tác ứng phó BĐKH. Cho đến nay Liên hiệp hội Việt Nam chưa xây dựng được Chiến lược BĐKH cho toàn hệ thống cũng như từng thành viên.

-  Thiếu tính kế hoạch dài hạn trong hoạt động ứng phó BĐKH. Liên hiệp hội và các thành viên chưa xây dựng được các kế hoạch 5 năm , 10 năm hay xa hơn về công tác ứng phó BĐKH. Các hoạt động ứng phó BĐKH đều mang tính ngắn hạn từ 1-2 năm mà thôi.

-  Mối quan hệ và hợp tác về BĐKH chưa phát triển, chưa kết nối được với các Bộ/ngành và các tổ chức quốc tế. Hoạt động BĐKH của LHHVN vẫn chỉ sử dụng Ngân sách nhà nước là chính mà chưa huy động được các nguồn tài chính khác.

- Quy mô, phạm vi hoạt động ứng phó BĐKH hậu nhỏ lẻ, manh mún do sự hạn chế về  nguồn lực tài chính và nhân lực
- Năng lực của các tổ chức KH&CN trực thuộc LHHVN còn yếu kém. Phần lớn là các tổ chức nhỏ, chức năng nhiệm vụ và tầm nhìn không rõ ràng, năng lực quản trị nhất là quản lý tài chính còn nhiều hạn chế.

    Những thách thức mang tính toàn cầu của BĐKH đã đặt các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam vào cuộc chiến ứng phó BĐKH như là một nghĩa vụ bắt buộc. Việc tham gia ký kết Thỏa thuận Paris về BĐKH mới đây của Việt Nam một lần nữa khẳng định quyết tâm của Đảng và Chính phủ trong công tác ứng phó BĐKH.

     Để không phụ lòng tin của Nhà nước và để thực hiện đầy đủ nhiệm vụ thành viên của Ủy ban quốc gia về BĐKH, Liên hiệp hội Việt Nam cần phải đổi mới và đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động ứng phó BĐKH của mình 

Một số hình ảnh về biến đổi khí hậu trên thế giới (nguồn internet):

1 583cc

14 583cc

4 583cc

Tác giả bài viết: Ngô Minh Triết
Đánh giá bài viết
Xếp hạng: 4 - 1 phiếu bầu
Tổng số điểm của bài viết là: 4 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

 

ddkhtt1

Bản tin PBKT số 153/2017 new (1)

Market Ban tin so 153 da sua 1 small

Phổ biến kiến thức theo Chuyên đề new (1)

Chuyen de Pho bien kien thuc thang 3 small