21:34 ICT Thứ tư, 26/07/2017
Rss Feed

Nhà báo và “tài liệu Panama”

Đăng lúc: Thứ năm - 15/12/2016 09:53 - Người đăng bài viết: Cộng tác viên

 

Vụ “Tài liệu Panama” hồi tháng 4-2016 thực sự là một quả bom đối với sự minh bạch của các chính trị gia thế giới, liên quan đến sự thật về tài sản và những hành vi trốn thuế hoặc bất minh đối với quyền và lợi ích của công dân, vốn là tư cách nền tảng của bất cứ lãnh đạo quốc gia nào.

Nhà báo và “tài liệu Panama”

   Ảnh hưởng của vụ “Tài liệu Panama”, mà nhiều người gọi nó một cách hình tượng là “Bom Panama”, đối với một nền chính trị là rất… khủng khiếp. Nhiều lãnh đạo ở nhiều nước đã phải từ chức hoặc giải trình về những thông tin được đưa ra.

   Đây đúng là một hiện tượng rất đặc biệt có sức mạnh hưởng rất lớn đối tình hình thế giới hiện nay. Tầm quan trọng của hiện tượng này là không thể phủ nhận. Nghĩ rằng cho đến cuối năm nay và nhiều năm sau này nữa về lĩnh vực này có lẽ không có một sự kiện nào gây tiếng vang như sự kiện này. Đúng là một tiếng Bom. Đây không phải  là tiếng bom đạn thật của thời chiến tranh, nhưng sự thực là một quả Bom gây chấn động thế giới thời gian qua nhất là đối với giới cầm quyền của các quốc gia hiện nay không phân biệt chế độ chính trị. Qua đây chúng ta càng thấy sự cần thiết và tầm quan trọng, cũng như sức mạnh của cành quyền lực thứ tư như thế nào đối các cành quyền lực khác trong một nền chính trị toàn cầu hiện đại và thế giới sẽ đi về đâu nếu không thứ quyền lực này. Một nhà nước dân chủ, một nhà nước hiện đại không thể không quan tâm đến việc hoàn thiện cành quyền lực này.

   Rõ ràng, thông qua vụ “Bom Panama”, những đòi hỏi và nhu cầu về sự minh bạch, về sự thật luôn thường trực đối với mỗi con người và người dân mỗi quốc gia.

   Con người là động vật chính trị theo gọi của Aritstole, nhà triết học cổ đại Hy lạp, cũng như chữ”nhân “ trong học thuyết trước đó gần một 100 của Khổng tử cho chúng  ta thấy rằng con người khác con vật ở chỗ phải sống với nhau thành xã hội có nhà nước, có người cai trị và có người bị cai trị, giữa những mối quan hệ xã hội này  phải thực sự bền vững, với mục đích đảm bảo cuộc sống hạnh phúc của mọi người dân. Có nhiều lý do, nhiều công cụ, nhiều yêu cầu  cho sự bền vững này. Một trong số đó là nguyên tắc minh bạch và sự thật như là một trong những yêu cầu của người dân đối với nhà nước, nhất trong thời đại hiện nay của công nghệ thông tin. Minh bạch và tìm kiếm sự thật luôn luôn là điều kiện đầu tiên cho việc cung cấp các thông tin trở thành những công cụ bảo vệ quyền  và lợi ích của mọi người dân, đồng thời cũng là phương tiện quan trọng cho việc phòng và chống tham nhũng của các quan chức nhà nước.

   Một xã hội tìm kiếm sự thật, một nền chính trị minh bạch, một thế hệ chính trị gia vị quốc luôn là niềm mong ước của mọi quốc gia. Nên nhớ rằng ngay từ thời xa xưa việc thành lập ra nhà nước đều có một mục đích là làm cho người được hạnh phúc hơn, trong đó quyền của mọi người đều được bảo đảm. Thuở ban đầu  như vậy nhưng rồi dần dần mục đích đó cứ mai một đi, những người có quyền lực nhà nước trở thành những nhà độc tài chuyên chế, rồi thậm chí là mị dân sẵn sàng tuyên bố quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân nhưng dần dần lại sử dụng quyền lực nhà nước như là một thứ tài sản của riêng mình, tìm mọi cách ngăn cản sự tham gia, sự kiểm tra giám sát từ phía người dân.  Bí mật và giữ thông tin luôn luôn là bản chất của bất kỳ nhà nước nào. Vì như vậy sẽ dễ dàng cho học thực hiện hành vi cai trị và kèm theo nhất là những hành vi cai trị tham nhũng mang vụ lợi cho bản thân và người thân.

   Sự tham gia và nhất là sự tìm kiếm tư liệu chứng minh sự gian dối của các quan chức nhà nước từ phía người dân không những bị ngăn cản, mà còn bị lĩnh án phạm tội phỉ báng nhà nước.  Nhiều nước đã từng có luật này để cản trở sự chỉ trích của người dân đối với nhà nước, mà ngày nay đã buộc phải hủy bỏ và cùng với lúc đó họ còn thông qua Luật tiếp cận thông tin cho người dân được tiếp cận với nguồn tài liệu của nhà nước, trừ những thông tin mật liên quan đến an ninh quốc gia, mà nhà nước thông qua những người quan chức phải chứng minh trước yêu cầu của người dân.  

   Nhưng cuối cùng theo tiến trình của lịch sử, sự phát tiển theo quy luật dân chủ các nhà cai trị đều phải chịu trách nhiệm, đều phải minh bạch trước dân. Hơn 2 thế kỷ trước nhà triết học người Anh đã cảnh báo rằng :  Quyền lực có xu hướng lạm quyền, quyền lực tuyệt đối thì lại càng có xu hướng lạm quyền tuyệt đối. Ngay ở trong thành ngữ của người Việt cũng có câu tương tự: Con ơi nhớ lấy câu này, cướp đêm là giặc cướp ngày là quan.” Người dân luôn luôn ở xu hướng cần thiết phải đấu tranh với xu hướng lạm quyền và đã nhận ra quy luật: Nhà nước  thời nào cũng cần, nhưng quyền lực của nhà nước thì phải giới hạn bằng những hoạt động minh bạch,  bằng sự phân quyền và chịu trách nhiệm của những người nắm quyền lực nhà nước.  Cuộc đấu tranh này có những lúc lên, lúc xuống, thậm chí là rất giai giẳng, nhưng chúng ta cần tin tưởng rằng càng ngày càng thuận tiện hơn về phía người dân với sự trợ giúp của những tiến bộ khoa học và cùng với sự nhận thức về quyền con người của mỗi một người dân.  Điều này cho chúng ta giải thích tại chuyện Hồ sơ Panama và những câu chuyện tương tự bây giờ mới được xảy vào thời đại hiện nay mà không phải từ thời trước kia, mặc dù những hiện tượng này không phải là không có.

   Chính quyền của bất cứ quốc gia nào cũng có những cách quản trị, có khi là hành chính mệnh lệnh, có khi là mị dân, và cũng có khi là kỹ trị. Sức ép của minh bạch, của xu hướng tìm kiếm sự thật sẽ buộc các nhà lãnh đạo, chính quyền các quốc gia phải hành xử phù hợp đối với người dân trong cuộc đấu tranh tìm kiếm sự thật.

   Sức ép của minh bạch, của xu hướng tìm kiếm sự thật của người dân sẽ buộc các nhà lãnh đạo, chính quyền quốc gia phải hành xử minh bạch đối với người dân. Đó là những vấn đề nhân quyền, mà đã là nhận quyền thì không kể của chế độ chính trị nào kẻ cả của chủ nghĩa tư bản phát triển lẫn của các nhà nước xây dựng một nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đều là những cuộc đấu tranh giữa những  người dân và những người cầm quyền.  Đó là cuộc đấu tranh rất giai giẳng. Sự che dấu hay là không muốn cho người dân tiếp cận các thông tin của nhà nước luôn luôn là quy luật cho đến hiện nay của mọi nhà nước.

   Công việc nhà nước được từ xa xưa đã được giải thích là tuyên truyền một cách áp đặt thần bí rằng của tư nhân của một Ông  Vua được truyền ngôi theo định mệnh của nhà trời, không là công việc của mọi người dân. Và người dân chỉ biết nhẫn nhục và trong chờ vào sự ban ơn của nhà Vua thông qua các quan lại  thừa hành của nhà Vua. Vì vậy với sự kiện Hồ sơ Panama phanh phui việc trốn thuế, việc gian lận của không ít các nhà cầm quyền các quốc gia là một công việc cực đặc biệt thể hiện môt tinh thần, một quy luật phát triển khách quan của thời đại,  người dân phải biết phải đòi tính minh bạch trong các hoạt động của họ.

   Hiến pháp 2013 đã làm nổi bật vấn đề quyền con người. Với sự thúc đẩy tôi nghĩ là mang tính khách quan của công cuộc đổi mới và dân chủ, năm 2008 Việt Nam chúng ta đã tiến hành soạn nhưng sau đó đã phải dừng lại.  Chỉ mãi đến sau Hiến pháp năm 2013, mọi sự mới được khởi động lại, và cuối cùng dự thảo đã được Quốc hội thông qua vào ngày 6 tháng tư năm 2016, vào đúng giữa thời gian trước đó vài ngày có sự Hồ sơ Panama. Với kiện tiếp cận truyền thông như một tiếng bom đã và đang làm lung lay một số chế độ đương thời, nhưng Quốc hội Việt Nam vẫn quyết tâm thể hiện ý chí của mình cho việc thông dự luật nói trên là một thành công rất lớn cho việc thúc đẩy quá trình thực hiện hóa minh bạch ở Việt Nam. Việc Quốc hội thông qua Luật tiếp cận thông tin như là nền tảng cho việc thực hiện các quyền con người trên thực tế ở Việt Nam.

   Bởi thế, đứng trước những vấn đề thời sự phát sinh, nhà báo không thể không vận dụng những quy định của pháp luật để vừa chuyển tải được diễn biến của từng sự kiện, hiện tượng… vừa chuyển tải nó đúng pháp luật.

Tác giả bài viết: P.V
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

 

ddkhtt1

Bản tin PBKT số 156/2017 new (1)

Market Ban tin so 156 small

Phổ biến kiến thức theo Chuyên đề new (1)

Trang cd thang 6 small