15:32 ICT Thứ sáu, 14/12/2018
Rss Feed

Nhiều sức ép đối với quá trình di dân tái định cư công trình thuỷ điện Sơn La

Đăng lúc: Thứ sáu - 24/03/2006 16:45 - Người đăng bài viết: Administrator

 
Nhiều sức ép đối với quá trình di dân tái định cư công trình thuỷ điện Sơn La

Tại cuộc hội đàm đóng góp ý kiến hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tác động của quá trình tái định cư (TĐC) công trình thuỷ điện Sơn La do Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp hội) phối hợp với Ban Quản lý di dân TĐC tỉnh Sơn La tổ chức ngày 22/3/2006, tại thị xã Sơn La, đa số ý kiến cho rằng việc đẩy nhanh thời điểm khởi công trước 2 năm so với dự kiến ban đầu gây rất nhiều sức ép đối với việc chuẩn bị di dân TĐC.

Tham dự buổi toạ đàm gồm có PGS.TS Hồ Uy Liêm - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Liên hiệp hội, các nhà khoa học tham gia nghiên cứu, cán bộ của Ban quản lý TĐC tỉnh Sơn La và các huyện trong địa bàn nghiên cứu, đại diện một số sở, ban ngành liên quan của tỉnh, một số xã và thôn bản trong địa bàn nghiên cứu.

Sau khi nghe đại diện bốn nhóm nghiên cứu trình bày kết quả và các khuyến nghị thuộc lĩnh vực chuyên môn của mình, các đại biểu đã đóng góp ý kiến rất sôi nổi và cởi mở. Nhìn chung, phía địa phương đánh giá cao nghiên cứu mang tính thực tiễn và hết sức nghiêm túc này.  Đặc biệt là nghiên cứu đã đưa ra những ý kiến phản hồi thực sự từ phía người dân. TS. Nguyễn Mạnh Cường, Trưởng nhóm nghiên cứu, tổng kết các đề xuất, kiến nghị liên quan tới chính sách đền bù, chuyển đổi cơ cấu kinh tế sau TĐC, các khía cạnh đảm bảo duy trì văn hoá phi vật thể, đảm bảo môi trường và sức khoẻ của người dân. Đa số đại biểu đồng ý rằng các kiến nghị này phản ánh thực tế và đòi hỏi bức xúc của người dân và chính quyền địa phương.

“Nghiên cứu tác động của quá trình TĐC công trình thuỷ điện Sơn La” là một dự án độc lập do Liên hiệp hội chủ trì, được thực hiện từ 9/2005 đến 2/2006 bởi các nhà khoa học thuộc các lĩnh vực khác nhau như kinh tế, xã hội, dân tộc học, môi trường và sức khoẻ môi trường. Nghiên cứu này nhằm đưa ra bức tranh tổng thể về những thành công bước đầu và thách thức trong quá trình thực hiện di dân TĐC công trình thuỷ điện Sơn La.

Bên cạnh sức ép về thời gian, các cán bộ địa phương cũng bày tỏ bức xúc về nguyên nhân gây chậm trễ và những khó khăn trong quá trình di dân. Hầu hết các điểm TĐC cho cốt ngập 140m đều trong tình trạng di chuyển dân khi chưa có quy hoạch chi tiết, và quy hoạch thành phần cũng chưa hoàn thiện. Do vậy, nhiều nơi đồng bào đã chuyển đến ở mới mà cơ sở hạ tầng như điện, đường, trường, trạm vẫn chưa sẵn sàng. Trẻ em phải tạm thời nghỉ học, nước sạch còn thiếu v.v…

Nhiều ý kiến cho rằng quy định đất nhà vườn 200-400m2 cho một hộ TĐC là xa rời thực tế, quá ít so với các hộ người Thái. Nhiều gia đình người Thái, chỉ tính riêng nhà (chưa kể hiên, cầu thang và vườn) đã là 250m2. Họ có những tập tục riêng và vào các ngày lễ tết trong năm, mỗi nhà đều tổ chức ăn uống mời anh em họ hàng, do vậy diện tích nhà chật hẹp sẽ gây khó khăn cho họ trong việc duy trì các hoạt động truyền thống của mình.

Việc san ủi nền nhà các khu TĐC cũng cần được cải tiến, vì nếu san ủi tràn lan cho cả bản như hiện nay sẽ phá vỡ cảnh quan môi trường và gây xói lở nghiêm trọng chỉ sau một thời gian ngắn.

Các ý kiến đều thống nhất rằng việc di dân TĐC công trình thuỷ điện Sơn La còn rất nhiều khó khăn, tuy nhiên, điều đáng lo nhất là đất canh tác cho các hộ nông nghiệp. Lấy điểm TĐC xã Phiêng Mựt, Quỳnh Nhai là một ví dụ. Ngoài việc đất đai eo hep, các công trình thuỷ lợi đều không hiệu quả hoặc bị bỏ ngang. Do vậy, khả năng canh tác rất hạn chế. Việc thiếu đất cũng kèm theo thay đổi về phương thức sản xuất, Ban Quản lý di dân TĐC của tỉnh có đề xuất để người dân được tham gia vào quy hoạch chuyển đổi cơ cấu sản xuất, nhưng do bà con chuyển đến nơi mới khi chưa có quy hoạch chi tiết và không có đất canh tác, họ cũng không thể tham gia được gì vào việc quy hoạch phương thức sản xuất. 18 hay 24 tháng không phải là quy định thời gian thích hợp để bà con có thể thích nghi với phương thức sản xuất mới, đặc biệt là với đồng bào dân tộc thiểu số qua nhiều thế hệ chỉ quen làm nương và trồng lúa nước vùng thung lũng. Không chuyển giao được kỹ thuật cho bà con, thiếu đất sản xuất thì việc đốt rừng làm nương sẽ khó tránh khỏi. Và hậu quả sẽ là xói mòn đất và mất cân bằng sinh thái.

Ngoài ra, việc cân đối lại đất đai và quyền lợi của cộng đồng sở tại cũng là một khuyến nghị cần được sự quan tâm chú ý nhiều hơn nữa. Vì sự mất cân đối này có thể dẫn đến hậu quả xung đột xã hội giữa hai nhóm cộng đồng: TĐC và sở tại. Bà con hai nhóm cộng đồng có thông suốt thì mới hiểu và giúp đỡ nhau trong việc tạo dựng cuộc sống mới.

Cuối cùng, vấn đề bồi dưỡng, nâng cao năng lực quy hoạch TĐC cho các cán bộ địa phương (cấp tỉnh và huyện) đóng một vai trò quan trọng trong quá trình này. Có cơ sở để tin rằng nếu năng lực của cán bộ thực thi được nâng cao thì chất lượng công việc cũng sẽ lên theo.

Một lần nữa, chúng ta phải nhấn mạnh rằng đối với thủy điên Sơn La, rất nhiều khó khăn còn ở trước mắt, vì “chinh phục lòng sông thì dễ, mà chinh phục lòng người thì khó”.

Tác giả bài viết: Tin và ảnh: Đào Nga
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

ddkhtt1

Bản tin PBKT số 173/2018 new (1)

Market Ban tin so 173 trang1 chuan 28 11small

Phổ biến kiến thức theo Chuyên đề new (1)

Trang 1 Chuyen de Pho bien kien thuc thang 12 2018 (final) small