23:06 ICT Thứ sáu, 15/12/2017
Rss Feed

Đa dạng sinh học và phát triển du lịch bền vững tại Việt Nam

Đăng lúc: Thứ năm - 01/06/2017 09:18 - Người đăng bài viết: Cộng tác viên

 

Đó là chủ đề của hội thảo do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức ngày 30/5/2017. TSKH Nghiêm Vũ Khải – Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam đã chủ trì và phát biểu khai mạc hội thảo. Tham dự hội thảo có đại diện Ban Tuyên giáo Trung ương, Cục Bảo tồn và Đa dạng sinh học – Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng đông đảo các nhà khoa học thuộc hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam.

Toàn cảnh hội thảo

Toàn cảnh hội thảo

Mục tiêu của hội thảo nhằm tuyên truyền, phổ biến kiến thức, nâng cao nhận thức của cộng đồng  cộng đồng, huy động sự tham gia của người dân trong đối việc bảo tồn bền vững tài nguyên, đa dạng sinh học (ĐDSH) đặc biệt trong hoạt động du lịch.

st2

TSKH Nghiêm Vũ Khải phát biểu khai mạc hội thảo

Phát biểu khai mạc hội thảo, TSKH Nghiêm Vũ Khải cho rằng Việt Nam với diện tích tuy không lớn nhưng có hơn 3000km bờ biển với nguồn tài nguyên xếp vào loại “giàu có” trên thế giới. Đây là lợi thế để phát triển du lịch. Nhà nước cũng đã có những chính sách thúc đẩy sự phát triển của ngành du lịch, coi du lịch là một ngành kinh tế mũi nhọn. Tuy nhiên, việc phát triển du lịch như thế nào để không ảnh hưởng đến việc bảo tồn tài nguyên, ĐDSH là việc cần xem xét.

st3

TS Phạm Anh Cường – Cục trưởng Cục Bảo tồn và ĐDSHphát biểu

Theo TS Phạm Anh Cường – Cục trưởng Cục Bảo tồn và ĐDSH thì Việt Nam được ghi nhận là một trong những nước có ĐDSH cao của thế giới với nhiều kiểu hệ sinh thái tự nhiên, các loài sinh vật, nguồn gen phong phú và đặc hữu. ĐDSH mang lại những lợi ích trực tiếp cho con người và đóng góp lớn cho nền kinh tế, đặc biệt là trong sản xuất nông, lâm và ngư nghiệp; là cơ sở đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, duy trì nguồn gen tạo giống vật nuôi, cây trồng; cung cấp vật liệu cho xây dựng và là các nguồn dược liệu, dược phẩm…Các hệ sinh thái tự nhiên còn có vai trò quan trọng trong điều tiết khí hậu và bảo vệ môi trường. Các nhà khoa học cho rằng ĐDSH của Việt Nam thể hiện ở đa dạng các hệ sinh thái, loài và nguồn gen. Bên cạnh đó, là các hệ sinh thái rừng trên cạn, rừng ngập mặn, đất ngập nước, san hô, thảm cỏ biển..

Tuy nhiên, theo báo cáo của Tổng cục Lâm nghiệp – Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến 31/12/2009, Việt Nam có hơn 13 triệu ha rừng (bào gồm cả rừng ngập mặn) với diện tích che phủ đạt 39,1%.  Giai đoạn 2010-2015, diện tích rừng có trên cả nước có tăng lên nhưng lại có sự biến động và giảm ở một số vùng sinh thái như Tây Nam Bộ, Đồng bằng sông Hồng và đặc biệt giảm nhiều nhất là khu vực Tây Nguyên (5,8%) tương ứng với 312.416ha trong đó rừng tự nhiên giảm 407.822ha. Tình trạng phá rừng, khai thác rừng trái phép vẫn xảy ra nghiêm trọng và tinh vi. Chỉ trong năm 2015, đã phát hiện và xử lý 6.034 vụ vi phạm, tăng 463 vụ so với năm 2014. Trữ lượng rừng Tây Nguyên giảm hơn 25,5 triệu m3, từ 327,5 triệu m3 xuống còn 302 triệu m3. Diện tích rừng ngập mặn cũng không khá hơn. Năm 1943, nước ta có hơn 408.500 ha rừng ngập mặn, tuy nhiên đến năm 1990 chỉ còn khoảng 255.000 ha và đến cuối năm 2012 chỉ còn 131.520ha. Tuy diện tích trồng trong những năm gần đây tuy có tăng nhưng vẫn chưa như bền vững. Trước tình hình đó, ngày 20/6/2016, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định đóng cửa rừng tự nhiên, không chuyển 2,25 triệu ha rừng tự nhiên còn lại sang mục đích khác trừ các dự án liên quan đến quốc phòng-an ninh nhằm nâng cao diện tích, trữ lượng và độ che phủ của rừng.

Hệ sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển cũng trong tình trạng suy thoái nghiêm trọng. Các loài động, thực vật hoang dã quý hiếm đang có nguy cơ tuyệt chủng trước sự gia tăng của các hoạt động khai thác, buôn bán và tiêu thụ trái phép đang là yếu tố ảnh hưởng lớn tới ĐDSH, gây nguy cơ đối với an ninh môi trường.

Nguyên nhân của tình trạng suy thoái ĐDSH bên cạnh các yếu tố thuộc về thiên nhiên thì chủ yếu là do hoạt động của con người. Ông Nguyễn Việt Dũng (Trung tâm Con người và Thiên nhiên) cho rằng: mất rừng, suy thoái rừng tự nhiên, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và tiêu thụ động/thực vật hoang dã là nguyên nhân trực tiếp gây suy thoái ĐDSH ở Việt Nam. Việc đầu tư hạ tầng du lịch là 1 trong 7 hoạt động gây suy giảm diện tích rừng nhiều nhất. Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn năm 2014 cho thấy để đầu tư cho hạ tầng du lịch chúng ta đã phải chuyển đổi 4.603 ha rừng (trong đó diện tích rừng tự nhiên chiếm hơn 50%).

ĐDSH và phát triển du lịch bền vững có mối liên hệ mật thiết cùng hỗ trợ lẫn nhau. Đó là quan hệ cộng sinh, ĐDSH là cơ sở của du lịch bền vững và ngược lại du lịch bền vững cũng giúp cho việc bảo vệ, bảo tồn ĐDSH một cách tốt hơn. Những nơi có ĐDSH có giá trị cao trong các hoạt động nghỉ dưỡng, du lịch. Tại Việt Nam, 70% các hoạt động du lịch dựa vào các vùng ven bờ biển. Du lịch là nền tảng, là cơ sở để tạo ra sinh kế, các nguồn lợi về tài chính giúp nâng cao được đời sống của người dân, là động lực để duy trì các hoạt động bảo tồn ĐDSH.

Vậy phát triển du lịch thế nào để vừa phục vụ cho việc phát triển kinh tế-xã hội vừa bảo tồn được ĐDSH? Theo GS.TS Nguyễn Hoàng Trí – Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Uỷ ban quốc gia Chương trình Con người và Sinh quyển (MAB Việt Nam), để bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường, một sáng kiến của UNESCO được cộng đồng các nhà khoa học trên thế giới công nhận và triển khai đó là chương trình “Con người và sinh quyển” với ý tưởng chủ đạo là con người hài hòa với thiên nhiên. Một mạng lưới toàn cầu các khu dự trữ sinh quyển (DTSQ) được thành lập với hơn 600 khu DTSQ thuộc 120 quốc gia. Mỗi khu DTSQ là một mô hình hài hòa giữa con người với nhau và với thiên nhiên. Đây là một cách tiếp cận mới, một cách làm mới cho bảo tồn và phát triển đối với toàn thể nhân loại và nó đặc biệt quan trọng đối với các quốc gia đang phát triển, đang trong quá trình chuyển đổi như Việt Nam. Các khu DTSQ chính là những điểm thu hút và phát triển hoạt động du lịch sinh thái. Du lịch sinh thái là một ngành kinh tế nhưng không phải là không có khói, nếu không kiểm soát được thì khói rất độc. Tất cả mọi hoạt động gây tác hại thiên nhiên, suy giảm ĐDSH thì không còn là du lịch sinh thái nữa. Du lịch sinh thái cần phải hiểu là du lịch có trách nhiệm tại các khu bảo tồn môi trường tự nhiên đồng thời góp phần duy trì sự thịnh vượng của người dân địa phương.

Trao đổi tại hội thảo, các đại biểu đều cho rằng, hoạt động du lịch hiện nay đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ĐDSH ở Việt Nam. GS Vũ Quang Côn – Hội các ngành sinh học Việt Nam cho rằng suy giảm ĐDSH còn nguy hiểm hơn biến đổi khí hậu. Theo GS Côn biến đổi khí hậu diễn ra từ từ và có thể thích ứng được nhưng suy giảm ĐDSH diễn ra ngay trước mắt và không thể thích ứng được. Một số đại biểu khác lại cho rằng cần phải đưa nội dung bảo vệ ĐDSH vào Luật Du lịch; tăng cường tuyên truyền cho các thế hệ trẻ hiểu rằng ý nghĩa của bảo vệ sự ĐDSH; các nhà khoa học cần phải có những nghiên cứu cụ thể để tư vấn cho Chính phủ, đưa tiếng nói của các nhà khoa học đến với những người có trách nhiệm cao nhất…

Kết luận hội thảo, TSKH Nghiêm Vũ Khải cho rằng hội thảo diễn ra vào một thời điểm rất thích hợp liên quan đến ĐDSH, phát triển du lịch bền vững. Đây cũng là thời điểm Quốc hội đang thảo luận một số Luật có liên quan như Luật Du lịch. Với trách nhiệm là Đại biểu Quốc hội, ông sẽ trình bày những căn cứ khoa học để góp phần xây dựng các văn bản pháp luật có liên quan đến lĩnh vực này. Ông cũng nhất trí cho rằng những đánh giá liên quan đến ĐDSH chưa được bài bản và khoa học, đó là trách nhiệm của nhà khoa học, nhà quản lý khoa học. Điều này liên quan đến nhiều vấn đề trong đó có việc đảm bảo nguồn lực để thực hiện. Bên cạnh đó, vai trò của truyền thông rất quan trọng trong việc thúc đẩy và thực thi chính sách. Vai trò của các tổ chức ngoài Nhà nước như là các hội hoặc Liên hiệp Hội Việt Nam cần phải thay đổi để tư vấn chính sách, truyền thông để xã hội biết được kết quả hoạt động, tạo nên những chuyển biến rõ nét trong hoạt động này.

Tác giả bài viết: Minh Khôi
Từ khóa:

trung ương

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

ddkhtt1

Bản tin PBKT số 161/2017 new (1)

trang 1 Ban tin so 161 small

Phổ biến kiến thức theo Chuyên đề new (1)

trang 1 Market Chuyen de Pho bien kien thuc thang 11a chuan small